Οι ερωτήσεις Πολυβίου και οι απαντήσεις Χριστόφια

Για την έκρηξη στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης»

Στην ασφυκτικά γεμάτη από δημοσιογράφους και συγγενείς των θυμάτων 

της τραγωδίας, ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Υπουργείου 

Οικονομικών όπου λαμβάνονται οι καταθέσεις στο πλαίσιο των εργασιών

της Επιτροπής, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας...

Ολοκληρώθηκε η κατάθεση του Προέδρου της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής, υπό τον Πόλυ Πολυβίου, για την έκρηξη στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί. 
Για τη σημερινή ακρόαση επιδείχθηκε ενδιαφέρον από διεθνή δημοσιογραφικά πρακτορεία, καθώς και από τουρκοκυπριακά ΜΜΕ.

Στην ασφυκτικά γεμάτη από δημοσιογράφους και συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας, ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Υπουργείου Οικονομικών όπου λαμβάνονται οι καταθέσεις στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε στις ερωτήσεις της Ερευνητικής Επιτροπής υπό τον Πόλυ Πολυβίου για την έκρηξη στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί.

Πόλυς Πολυβίου: Στη σύσκεψη της 7ης Φεβρουαρίου 2011, η οποία ήταν μία ιδιαίτερα σημαντική σύσκεψη και στην οποία είχαν εκφραστεί φόβοι για πιθανότητα έκρηξης και πλήρους καταστροφής και στην οποία συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας δεν τύχατε καμιάς ενημέρωσης;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Βεβαίως.

Πόλυς Πολυβίου: Στη σύσκεψη της 5/7/2011, μια εβδομάδα πριν την έκρηξη, όταν είχε γίνει ήδη έκρηξη σε ένα εμπορευματοκιβώτιο, και έγινε μια τελική σύσκεψη υπό τον υπουργό Άμυνας, για να ληφθούν τελικά μέτρα και γι' αυτή δεν ενημερωθήκατε καθόλου;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Καμία ενημέρωση.

Πόλυς Πολυβίου: Από 7/2/2011 μέχρι και την έκρηξη, ουδεμία ενημέρωση είχατε για το φορτίο ή για την επικινδυνότητα ή για το ενδεχόμενο έκρηξης;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Μάλιστα.

Πόλυς Πολυβίου: Καμία;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Καμία.

Πόλυς Πολυβίου: Σ' αυτή την επιτροπή ακούσαμε πολύ σοβαρή μαρτυρία ότι από το Γενάρη του 2011 μέχρι και τον Ιούλη του 2011 η ομάδα εμπειρογνωμόνων της επιτροπής κυρώσεων ήθελε να έρθει στην Κύπρο για να επιθεωρήσει το φορτίο και το Υπουργείο Εξωτερικών, για τον ένα ή άλλο λόγο, ουσιαστικά την εμπόδισε από του να έρθει. Γι' αυτό είχατε οποιαδήποτε ενημέρωση;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Όχι. Καμία ενημέρωση. ... Λυπάμαι γι' αυτό βέβαια αλλά δυστυχώς δεν είχα ενημέρωση.

Πόλυς Πολυβίου: Στη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου, στις 11/7/2011, σύμφωνα με το πρακτικό δηλώσατε: «Δεν μας τα είπες αυτά Κώστα (Σ.Σ. Παπακώστα), την ώρα που έπρεπε να μας τα πεις, δυστυχώς. Και ενώ το Υπουργείο Άμυνας ζητούσε να μεταφερθούν από εκεί και να καταστραφούν, δυστυχώς, από το Υπουργείο Εξωτερικών δεν επιτράπηκε κάτι τέτοιο. (Σημειώνουμε ότι ο ΥΠΕΞ έλειπε σε ταξίδι στις 11/7/2011). Δεν θέλω να τραβώ τα κάρβουνα κοντά μου. Εγώ αν ήξερα κάτι τέτοιο δεν θα επέτρεπα να μείνουν εκεί σε καμιά περίπτωση. Και κανένας Υπουργός από μόνος του δεν μπορεί να αποφασίζει γι' αυτά τα ζητήματα. Και δυστυχώς λήφθηκαν αποφάσεις και πίσω από την πλάτη του Προέδρου. Οι οποίες στο τέλος ορίστε που καταλήγουν με αυτές τις τραγικές συνέπειες, πρώτα απ' όλα για την απώλεια ανθρώπινων ζωών. Μόνο που είμαι σαν τον απατημένο σύζυγο που το μαθαίνει τελευταίος».
Κύριε Πρόεδρε, δεν κρατηθήκατε ενήμερος για πολύ σημαντικές αποφάσεις. Δεν είχατε ηθική υποχρέωση να κρατείστε ενήμερος; Άσχετα αν οι υπουργοί σας ή οι συνεργάτες σας, για οποιοδήποτε λόγο δεν σας ενημέρωσαν; Δεν έπρεπε εσείς ο ίδιος, ως πρώτος τη τάξει, ως Πρόεδρος του κράτους και της κυβέρνησης, να ενημερωθείτε για να μπορέσετε να πάρετε τις κατάλληλες αποφάσεις, ανεξάρτητα από την ολιγωρία των Υπουργών σας;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Ενδιαφερόμουν, όμως δυστυχώς φαίνεται ότι κάποιοι ανέλαβαν την ευθύνη να χειρίζονται το θέμα χωρίς να ενημερώνουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αν δύο υπουργοί είχαν διαφορές μεταξύ τους, γιατί φάνηκε ξεκάθαρα ότι υπήρχε διαφορά εκτίμησης, ή υποτίμησης των κινδύνων, κανονικά προσφεύγουν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να λύσει το πρόβλημα. Δεν μπορούσα εγώ να μυρίζομαι την επικινδυνότητα του φορτίου και πόσο αυτή η επικινδυνότητα αναπτύσσετο περαιτέρω. Έλαβα γνώση ότι υπάρχει κάποια επικινδυνότητα τον Σεπτέμβριο του 2010 από τον Διευθυντή του Γραφείου μου τον κ. Παντελίδη, όταν συναντήθηκε με δύο στρατιωτικούς. Και γιατί συναντήθηκε. Γιατί έκαναν από πριν διαβήματα, προς τον πρέσβη του Ιράν για να δεχθούν να καταστραφεί το υλικό το οποίο πιθανόν να ήταν επικίνδυνο. Και συναίνεσε βέβαια. Μετά από αυτό έδωσα οδηγίες στον κ. Παντελίδη να συνεχίσει τις προσπάθειες ούτως ώστε να καταστραφεί αυτό το υλικό. Δυστυχώς οι προσπάθειες αυτές δεν μου ανακοινώθηκαν ούτε τα αποτελέσματα ή τα μη αποτελέσματα αυτών των προσπαθειών.
Θέλω να γνωρίζετε ότι οι Υπουργοί του δικού μου Υπουργικού Συμβουλίου, από τότε που έχω αναλάβει την Προεδρία, είναι ελεύθεροι να εγείρουν θέματα και μετά τον καταρτισμό της ημερήσιας διάταξης του Υπουργικού Συμβουλίου αλλά και στην ίδια τη συνεδρία να θέσουν θέμα, το οποίο δεν αρνήθηκα ποτέ να συζητήσω. Άρα αν υπήρχε οποιαδήποτε πληροφόρηση από πλευράς είτε του ενός Υπουργού είτε του άλλου Υπουργού, είτε οποιουδήποτε άλλου, θα το συζητούσε το Υπουργικό Συμβούλιο. Και θα παίρναμε τις αποφάσεις.

Πόλυς Πολυβίου: Εδώ δεν έχουμε μία συνηθισμένη περίπτωση. Κάτι που πάει πολύ στραβά και ανήκει στην αρμοδιότητα ενός Υπουργού. Εδώ είχαμε ένα φορτίο το οποίο ήρθε στην Κύπρο με το γνωστό τρόπο, χειριστήκατε το θέμα εσείς προσωπικά και είπατε από την αρχή, στη σύσκεψη της 6ης Φεβρουαρίου, ότι μία προϋπόθεση είναι η ασφαλής φύλαξη. Κατάλογοι εστάλησαν με το περιεχόμενο και αυτό που γνωρίζατε ήταν ότι υπήρχε πυρίτιδα, στρατιωτικό υλικό για να εμπίπτει σε στρατιωτικές απαγορεύσεις ήταν εξ αντικειμένου όχι σύνηθες εμπόρευμα αλλά κάτι επικίνδυνο. Οι δυό Υπουργοί σας, ο της Αμύνης λέει ότι είναι επικίνδυνο, βγάλτε το από τα χέρια μου, λέει σε πολλές επιστολές προς τον ΥΠΕΞ και ο ΥΠΕΞ λέει "πολιτικοί λόγοι, μην κάμνετε τίποτε...". Εσείς λέτε ότι αυτά δεν τα γνωρίζατε...
Πρόεδρος Χριστόφιας: Ναι.

Πόλυς Πολυβίου: Ο κ. Παντελίδης, το δεξί σας διπλωματικό χέρι, πάει στη σύσκεψη της 7ης φεβρουαρίου, όπου η λέξη που μεσουρανεί είναι η λέξη "έκρηξη", και ο κ. Παντελίδης δεν σας ενημερώνει...
Στις 5/7 αντιλαμβάνομαι είσαστε στην Ουκρανία. Και οι Υπουργοί σας δεν έκαναν το αυτονόητο. Ότι μετά την πρώτη έκρηξη στις 4 του Ιούλη έπρεπε να γίνει μόνο εκκένωση. Εγώ δεν έχω αμφιβολία ότι εάν ένας Υπουργός - Παπακώστας, Κυπριανού, Παντελίδης - σας έπαιρναν τηλέφωνο στην Ουκρανία και σας έλεγαν "κύριε πρόεδρε θα έχουμε έκρηξη στο Μαρί, είμαι σίγουρος ότι κάτι θα κάμνατε... Το θέμα είναι όμως ότι οι Υπουργοί έχουν διοριστεί από εσάς. Οι Υπουργοί είναι μέλη της Κυβέρνησής σας. Τους συνεργάτες σας εσείς τους επιλέγετε. Δεν αναλαμβάνετε την αυτονόητη ευθύνη για τα λάθη των συνεργατών σας; Και κυρίως των Υπουργών στα νευραλγικά Υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Πρέπει πρώτα για την επικινδυνότητα να πω ότι ο διευθυντής Υλικού Πολέμου (ο κ. Γεωργιάδης) είχε δηλώσεις ότι είναι πολύ μικρή η επικινδυνότητα της πυρίτιδας, του φορτίου αυτού, νοουμένου ότι η πυρίτιδα από μόνη της δεν εκρήγνυται και δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το υλικό, στο σύνολό του, τακτικός στρατός. Και ότι χρειάζεται βιομηχανική επεξεργασία. Αυτό με καθησύχασε. Από εκεί και πέρα οι δύο υπουργοί ανέλαβαν την ευθύνη και παραιτήθηκαν. Ασφαλώς και ο κάθε πρόεδρος της Δημοκρατίας, όταν γίνει κάτι με τους Υπουργούς του, μια σχετική ευθύνη την έχει, σίγουρα. Η ευθύνη μου όμως θα ήταν ασήκωτη και θα έπρεπε να την αναλάβω και εγώ ο ίδιος, αν γνώριζα το ιστορικό αυτής της διαφωνίας μεταξύ των Υπουργών και των διαφορετικών χειρισμών, που ο ένας εισηγείτο και ο άλλος δεν εισηγείτο. Αν γνώριζα αυτό, θα αναλάμβανα ολόκληρη την ευθύνη.

Πόλυς Πολυβίου: Κύριε Πρόεδρε, είστε ο αρχηγός του κράτους, ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης και ο ηγέτης της ελληνοκυπριακής πλευράς. Έχετε τρεις ιδιότητες και ο φόρτος εργασίας σας είναι πάρα πολύς και εξ ανάγκης ίσως περισσότερος από πολλούς άλλους αρχηγούς κρατών. Θα πρέπει να στελεχώνεστε με τους κατάλληλους ανθρώπους στο Υπουργικό και το Προεδρικό. Και να έχετε διαδικασίες και μηχανισμούς ενημέρωσης, παρακολούθησης, ελέγχου. Σε αυτή την περίπτωση, έστω κι αν δεχθούμε τα όσα έχετε αναφέρει το μίνιμουμ που γνωρίζατε είναι ότι έχει φθάσει στην Κύπρο, υπό συνθήκες ανωτέρας βίας, ένα επικίνδυνο φορτίο, το φορτίο αυτό έπρεπε να παραμείνει στην Κύπρο, με δική σας απόφαση, έμεινε στο Μαρί, σε στρατιωτική βάση, όπου υπάρχουν στρατιώτες, δεν έπρεπε με βάσει αυτό το μίνιμουμ που γνωρίζατε να έχετε λάβει τα αναγκαία μέτρα προσωπικά είτε να διασφαλίσετε μέσω των συνεργατών σας τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για φύλαξη του φορτίου; Όποιες και να ήταν οι διαβεβαιώσεις. Ιδιαίτερα μετά τις επιστολές Παντελίδης, το Σεπτέμβρη του 2010, που ήταν περίπου ενάμιση χρόνο από το Φλεβάρη του 2009, δεν έπρεπε να πείτε "Λεωνίδα μου εδώ βλέπω πυρίτιδα, βλέπω καύσιμο, βλέπω επικινδυνότητα... Καταστρέψετέ το... και ενημέρωσέ με σε πέντε μέρες τι έκανες". Δεν έπρεπε να γίνει κάτι τέτοιο;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Σε ένα κράτος ο Πρόεδρος ασχολείται με όσα έχετε αναφέρει και ακόμη περισσότερα. Δεν μπορεί από μόνος του, αν δεν γίνει καταμερισμός εργασίας και αν δεν δείξει εμπιστοσύνη σε συνεργάτες του να προχωρήσει.
Οι συνεργάτες έχουν καθήκον να ενημερώνουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Όταν μου είπε ο Παντελίδης είναι σχετικά επικίνδυνο και αφού υπήρχε αυτή η διατύπωση από δύο στρατιωτικούς, του ζήτησα να ενεργήσει ώστε να καταστραφεί η πυρίτιδα… Προσπαθούσε ο άνθρωπος αλλά μπορείτε να δείτε μέσα από τα σχετικά έγγραφα τι δυσκολίες συναντούσε. Θα έπρεπε ο κ. Παντελίδης - και το παραδέχεται ο ίδιος - να έρθει να με ενημερώσει.

Πόλυς Πολυβίου: Μιλάτε για καταμερισμό εργασίας. Εδώ οποιοσδήποτε καταμερισμός έγινε, δεν απέδωσε. Ουδείς φαίνεται - εκ των πραγμάτων - να επιτέλεσε την εργασία του. Το Υπουργείο Άμυνας δεν σας ενημέρωσε και δεν κατέστρεψε το φορτίο, ο κ. Παντελίδης, μετά το Σεπτέμβρη του 2010, δεν έκαμε τίποτε - λέτε - ...
Πρόεδρος Χριστόφιας: Όχι δεν έκαμε τίποτε. Έκαμε ενέργειες ο κ. Παντελίδης να γίνει σύσκεψη επί τούτου και - δυστυχώς - παρενέβησαν άλλοι και δεν έγινε η σύσκεψη.

Πόλυς Πολυβίου: Έγινε σύσκεψη 7/2/2011 με δύο Υπουργούς και 15 υπηρεσιακούς. Ουδέν το αποτέλεσμα. και 4,5,6,7,8 Ιουλίου 2011, όταν η μόνη λύση θα ήταν πλέον η εκκένωση της περιοχής, συζητούσαν και αντιμάχονταν οι υπηρεσιακοί για το τι ενέργειες θα έκαναν.
Η ιστορία δεν είναι απλώς μη εκτέλεση ενός έργου. Τα γεγονότα - δυστυχώς - τα οποία έχουμε ακούσει εδώ δημιουργούν την εικόνα μιας εγκληματικής ολιγωρίας, εκ μέρους των αρμοδίων, που άφησε να γίνει η έκρηξη. Ενώ μπορούσαν πολύ εύκολα να ενεργήσουν ώστε να μη γίνει. Δεν μπορεί ο άρχων της πολιτείας να λέει «είμαι ο απατημένος σύζυγος και έμαθα τελευταίος». Έπρεπε να μάθει πρώτος ή να προσπαθεί να μάθει συνεχώς. Επομένως δεν είναι αρκετό να λέει έκαμα καταμερισμό και τα θαλάσσωσαν οι άλλοι… Έπρεπε ο ίδιος να ενημερώνεται. Να ζητά από τον Παντελίδη σημειώματα, να φωνάξει ο ίδιος τους Υπουργούς, να τους πεις κ. Μάρκο, κ. Κώστα τι κάνατε; Κακίζω τους Υπουργούς που δεν τα έκαμαν. Αλλά δεν έπρεπε και εσείς να πάρετε την πρωτοβουλία και να τους ζητήσετε εσείς ενημέρωση;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Υποτιμήθηκαν οι κίνδυνοι από όλους. Κοντά μου ερχόταν η υποτίμηση του κινδύνου. Υπενθυμίζω τη δήλωση Παπακώστα ότι μπορεί το υλικό να μπει σε κατοικημένη περιοχή… Όταν αυτός είχε διαβεβαιωθεί με αυτό τον τρόπο, σκεφτείτε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τι είχε πληροφορηθεί.

Πόλυς Πολυβίου: Σε πρακτικό της 6/2/2009, σε σύσκεψη πριν το φορτίο φτάσει στην Κύπρο, ο πρόεδρος λέει: Από την ενημέρωση που έχει φαίνεται πως το φορτίο είναι πρώτες ύλες για την κατασκευή πυρομαχικών. Ως εκ τούτου φέρεται και στην υφιστάμενή του μορφή και εφόσον τύχει της κατάλληλης φύλαξης και προστασίας δεν αποτελεί μεγάλο κίνδυνο.
Επομένως εσείς ο ίδιος κ. Πρόεδρε θέτετε προϋπόθεση το φορτίο αυτό να τύχει της κατάλληλης φύλαξης και προστασίας.
Επίσης στη δήλωσή σας λέτε ότι εάν γνωρίζατε για την επικινδυνότητα, θα λαμβάνατε μέτρα.
Εφόσον εσείς ο ίδιος λέτε στις 6/2/2010 ότι μια βασική παράμετρος είναι η ασφάλεια του φορτίου, δεν έχει ο πρόεδρος της Δημοκρατίας την ευθύνη να παρακολουθήσει το θέμα αυτό και να μην τον ικανοποιήσουν οι διαβεβαιώσεις, είτε του κ. Παπακώστα, είτε άλλων.
Επίσης μέχρι σήμερα δεν υπάρχει απόλυτη σιγουριά για το τι υπήρχε στα φορτία. Δεν έγινε μια σε βάθος ανάλυση.
Όλα αυτά δεν συνθέτουν και προσωπική ευθύνη;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Έθεσα ως προϋπόθεση για την παραμονή του φορτίου να πραγματοποιηθεί καταγραφή και να δοθεί αναλυτικά τι υπήρχε στο φορτίο. Έγινε λόγος ότι η πυρίτιδα δεν είναι επικίνδυνη και ότι κάποια επικίνδυνα υλικά θα πρέπει να μεταφερθούν αλλού. Η επιλογή του Μαρί ως σημείο φύλαξης δεν ήταν δική μου. Εγώ ζήτησα ασφαλή χώρο και μου είπαν ότι υπήρχε ασφαλής χώρος… Έχω κάνει επισκέψεις σε στρατόπεδα πάρα πολλές. Δεν έχω κάνει επίσκεψη στο Μαρί. Αν γνώριζα την γειτνίαση με το σταθμό της ΑΗΚ, σίγουρα δεν θα δεχόμουν να αποθηκευτούν σ' αυτό το χώρο τα υλικά αυτά.

Πόλυς Πολυβίου: Για το θέμα του Μαρί, η πρώτη αναφορά γίνεται σε δύο έγγραφα της 12ης Φεβρουαρίου 2010. Στο πρώτο έγγραφο είναι μία σύσκεψη υπό τον ΥΠΑΜ, Κώστα Παπακώστα, όπου αναφέρεται το εξής: Μετά από σειρά διεργασιών και συνεννοήσεων σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, η κυπριακή κυβέρνηση έλαβε την απόφαση εκφόρτωσης του υλικού αυτού σε κατάλληλους χώρους εντός της ναυτικής βάσης "Ευάγγελος Φλωράκης", στο Μαρί, την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου.
Την ίδια ημέρα υπάρχει επιστολή του Υπαρχηγού Σάββα Αργυρού και γράφει πάνω με το χέρι ο ΥΠΑΜ, "μετά από οδηγίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, το Υπουργείο Άμυνας αναλαμβάνει το συντονισμό της πρώτης επιχείρησης για εκφόρτωση του φορτίου και μεταφορά του στη ναυτική βάση στο Μαρί".
Η εντύπωση που δόθηκε σε μένα είναι ότι οι στρατιωτικοί και δη ο ΥΠΑΜ, σας έκαναν εισήγηση για το Μαρί, την οποία εσείς δεχτήκατε. Η τελική σας απόφαση εσάς ήταν το Μαρί;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Όχι. Αρνούμαι κάτι τέτοιο. Δεν ήταν δική μου απόφαση το Μαρί.

Πόλυς Πολυβίου: Σας ανακοινώθηκε ότι θα πάνε στο Μαρί;.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Μάλιστα. Μου είπαν είναι ασφαλής χώρος. Δεν ήταν δικές μου οδηγίες να πάνε στο Μαρί. Από που κι ως που. Ήμουν ειδικός εγώ για διασφάλιση της φύλαξης με ασφάλεια αυτού του υλικού; Δεν είμαι τόσο ανεύθυνος κ. Πρόεδρε. Λυπούμαι.

Πόλυς Πολυβίου: Τρία πρόσωπα ένας ο κ. Γεωργιάδης, επισκέφτηκαν τρία διαφορετικά στρατόπεδα, ένα στο Ζύγι, στο ΚΕΝ Λεμεσού και Μαρί και έθεσαν τις επιλογές στον Κώστα Παπακώστα και σε σας μετά για έγκριση του χώρου, με σύσταση να πάνε στο Μαρί. Γιατί το Μαρί προσφέρετο για καλύτερη άμυνα εναντίον δολιοφθοράς. Δική σας θέση είναι ότι αυτό δεν αληθεύει και ότι σας είπαν ότι θα είναι το Μαρί, λόγω ασφάλειας του χώρου.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Μάλιστα. Επιλέγηκε το Μαρί. Οι ίδιοι έκαναν την ανάλυση, οι ίδιοι την επιλογή.

Πόλυς Πολυβίου: Αν σας έλεγαν το Μαρί, εσείς θα γνωρίζατε ότι ήταν κοντά στο σταθμό της ΑΗΚ.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Όχι. Επαναλαμβάνω, αν γνώριζα την τοποθεσία ως τέτοια, αν γνώριζα τη γειτνίαση με το σταθμό της ΑΗΚ δεν θα επέτρεπα να φυλαχτούν εκεί αυτά τα υλικά.

Πόλυς Πολυβίου: Είναι γνωστό ότι έγινε μόνο μια σύσκεψη Υπουργικού Συμβουλίου μεταξύ Φλεβάρη του 2009 και Ιούλη του 2011, όπου ενημερώσατε το Υπουργικό σε σχέση με το θέμα αυτό. Είναι το πρακτικό 11/2/2009 όπου ενημερώνεται το Υπουργικό σε δύο σελίδες και το ερώτημα που τίθεται - λέτε - είναι να κάνουμε νέα σύσκεψη αν θα το φυλάξουμε στην Κύπρο, αν θα το παραδώσουμε κλπ. Η δική μου άποψη - λέτε - είναι ότι εφόσον το φορτίο δεν είναι επικίνδυνο, να κρατήσουμε εδώ αυτό το υλικό ώστε να αποδείξουμε ότι η κυπριακή Δημοκρατία είναι κυρίαρχο κράτος και εφαρμόζει αυτούσια τα ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ.
Αυτή η σύσκεψη έγινε 11/2. Το Μαρί επελέγη 12 Φεβρουαρίου.
Και ενώ λέτε ότι θα γίνει νέα σύσκεψη του Υπουργικού για να πάρετε αποφάσεις, αυτό δεν γίνεται. Γιατί κ. Πρόεδρε;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Το Υπουργικό κατέληξε στη θέση ότι εφόσον το φορτίο δεν είναι επικίνδυνο, μπορεί να το παραλάβουμε σαν Κυπριακή Δημοκρατία.
Από εκεί και πέρα επαναλαμβάνω, δεν συνήλθε εκ νέου το Υπουργικό γιατί θεωρήθηκε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος.

Πόλυς Πολυβίου: Το Υπουργικό Συμβούλιο το αναφέρω γιατί σε αυτό συμμετέχουν Υπουργοί που δεν είχαν ενημέρωση αλλά θα μπορούσαν να κάνουν προτάσεις. Ο τέως Υπουργός Εμπορίου ο κ. Πασχαλίδης μου ανέφερε ότι δεν γνώριζε τίποτε για το Μαρί και αν γνώριζε για το Μαρί, επειδή ξέρει καλά το χώρο, θα έλεγε αμέσως για το σταθμό που γειτονεύει. Ο κ. Σιλικιώτης που έχει σχέση με τις κοινότητες της περιοχής ενδεχομένως να έλεγε όχι στο Μαρί.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Οι Υπουργοί που προαναφέρατε όταν έμαθαν ότι επιλέγηκε το Μαρί, τίποτε δεν ανέφεραν.

Πόλυς Πολυβίου: Αν εσείς λαμβάνατε την επιστολή της 23/11/09 που έστειλε το ΓΕΕΦ προς το ΥΠΕΞ για κινδύνους από την υπαίθρια αποθήκευση του φορτίου τι θα κάνατε;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Θα έπαιρνα άμεσα μέτρα ανεξαρτήτως εξόδων. Θα ζητούσα πρωτίστως από ειδικούς πως διασφαλίζουμε την ασφάλεια του φορτίου και θα αποφάσιζα αναλόγως. Δεν ήταν αρμόδιο το ΥΠΕΞ να αποφασίζει για θέματα ασφάλειας φορτίου.

Πόλυς Πολυβίου: Δεν σκανδαλίζει η δήλωση του τέως υπουργού Εξωτερικών ότι οι πολιτικοί λόγοι που οδήγησαν στην παραμονή του φορτίου στην Κύπρο δεν έχουν αλλάξει.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Βεβαίως και σκανδαλίζει η απάντηση του ΥΠΕΞ.

Πόλυς Πολυβίου: Όταν κάποιος είναι Πρόεδρος για τρισήμισυ χρόνια δεν μπορεί να επικαλείται το σύστημα. Πρόκειται για ανυπαρξία του συστήματος και αυτό βαραίνει και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Δεν θα έλεγα «ανυπαρξία» αλλά στρέβλωση. Προσπάθησα να το αλλάξω.

Πόλυς Πολυβίου: Αφού υπήρξε αμέλεια στη στάση των 2 υπουργών, γιατί δεν τους παύσατε;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Τους έπαυσα όταν έλαβα γνώση, τον κ. Παντελίδη δεν μπορώ να τον παύσω διότι είναι δημόσιος υπάλληλος.

Πόλυς Πολυβίου: Στην έκθεση της Γιωρκάτζη τον Δεκέμβριο του 2010… υπάρχει αναφορά στο φορτίο. Τι κάνατε με αυτή την έκθεση; Τι έγινε από τότε μέχρι την έκρηξη;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Ο κ. Παντελίδης ανέλαβε δράση από προηγουμένως αλλά και τότε ζήτησε σύσκεψη. Θεώρησε σημαντικό να συγκαλέσει σύσκεψη ο ΥΠΕΞ και έγινε η σύσκεψη του Φεβρουαρίου, άρα ελήφθη υπόψη η έκθεση Γιωρκάτζη. Όλες οι εκθέσεις διαβιβάζονται στους υπουργούς και όλα τα ζητήματα που έχουν σχέση με υπουργεία συζητούνται στο Υπουργικό…

Πόλυς Πολυβίου: Μετεδόθη μήνυμα από τις Βρυξέλλες ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συνεργάζεται με τους εταίρους (Γαλλία, Αγγλία) που προσφέρθηκαν να βοηθήσουν.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Δεν υπήρξε επίσημη πρόταση από τη Γαλλία, τη Βρετανία ή ΕΕ. Πρόταση που να δείχνει την ετοιμότητα να παραλάβουν το φορτίο, ποτέ δεν υπήρξε. Διάβασα δήλωση σχετικού διπλωμάτη, στον οποίο ο Ύπατος Αρμοστής της Βρετανίας ξεκαθάρισε ότι δεν συμφωνεί με τη γλώσσα που χρησιμοποίησε η τσέχικη προεδρία και ότι η Κύπρος ολιγώρησε. Η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και οι ΗΠΑ εξήραν τους χειρισμούς μας. Τα ζητήματα που αφορούν κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας έχουν σχέση με τον ΟΗΕ και η Κύπρος λογοδοτεί πέραν όλων στα Ηνωμένα Έθνη.

Πόλυς Πολυβίου: Ο κ. Γεωργιάδης, πριν και μετά την εκφόρτωση σας ενημέρωνε για το φορτίο, και το περιεχόμενό του;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Εκπλήσσομαι, κάτι τέτοιο δεν αληθεύει. Δεν ξέρω πότε ήρθε ούτε ποιον είδε ο κ. Γεωργιάδης.

Πόλυς Πολυβίου: Ο κ. Μπισμπίκας ανέφερε ότι το πρακτικό της σύσκεψης στις 6/2/09 στο Προεδρικό είχε αλιωθεί και ότι ο ίδιος ποτέ δεν είπε ότι έγινε προκαταρκτική έρευνα και ότι βρέθηκε ο χώρος που θα μπορούσαν να φυλαχτούν τα εμπορευματοκιβώτια. Ισχύει κάτι τέτοιο;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Ο κ. Μπισμπίκας έλαβε μέρος στη σύσκεψη. Δεν δέχομαι να αμφισβητεί τον πρακτικογράφο και όσα αποτυπώνει. Τον άνθρωπο τον γνωρίζω και δεν άλλαξε τίποτα.

Πόλυς Πολυβίου: Υπήρξε πληροφορία ότι το πρακτικό αυτό βρέθηκε στο γραφείο σας μετά την έκρηξη. Δεν στάλθηκε για σχόλια όταν έπρεπε. Γιατί δεν το στείλατε;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Δεν ήταν δική μου ευθύνη να δοθεί το πρακτικό για επιβεβαίωση.

Πόλυς Πολυβίου: Δέχεστε θεσμική ευθύνη;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Εμμέσως έχω ευθύνη λογικά και θεσμικά, για λάθη και παραλείψεις των υπουργών μου…

Πόλυς Πολυβίου: Προσωπική και άμεση ευθύνη δέχεστε;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Όχι δεν τη δέχομαι…


Διακοπή 15 λεπτών...


Πόλυς Πολυβίου: Θα σας υποβάλω ερωτήσεις που μου υποδείχθηκαν από συγγενείς. Λέτε δεν επισκεφθήκατε ποτέ την βάση στο Μαρί. Γιατί υπήρξε ειδικός λόγος;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Κανένας ειδικός λόγος.

Πόλυς Πολυβίου: Μάς είπατε ότι αν γνωρίζατε ότι ο σταθμός ΑΗΚ ήταν δίπλα δεν θα επιτρέπατε να τοποθετηθούν εκεί. Γιατί αφού δεν υπήρχε επικινδυνότητα;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Υποτίθεται ότι αυτά ήταν πυορμαχικά. Ήταν πολεμικό υλικό. Για κάθε ενδεχόμενο, κατά τη δική μου άποψη, έπρεπε να μείνουν μακριά από χώρους όπου θα υπήρχε κίνδυνος. Για λόγους ασφάλειας. Λέγονταν διάφορα λόγω έκθεσης στον ήλιο, περί κινδύνων. Δεν ένιωσα ότι υπήρξε πιθανότητα άμεσης έκρηξης.

Πόλυς Πολυβίου: Όταν σας ενημέρωσε ο κ. Παντελίδης, στις 6 Σεπτεμβρίου, ότι επιτελείς τοποθετήθηκαν υπέρ της καταστροφής λόγω κάποιων κινδύνων, εσείς τη φράση "κάποιοι κίνδυνοι" πως την αντιληφθήκατε; Κίνδυνο έκρηξης, κίνδυνο αλλοίωσης;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Υπήρχε ο ισχυρισμός ότι η πυρίτιδα δεν εκρήγνυται. Και φάνηκε μετά ότι υπήρχε νιτρογλυκερίνη. Η εντύπωση του επιτελείου ήταν ότι η πυρίτιδα δεν εκρήγνυται. Ο κ. Γεωργιάδης όταν ρωτήθηκε έλεγε ότι μπορούσε να καεί η πυρίτιδα και μπορούσε να γίνει διαχωρισμός.

Πόλυς Πολυβίου: Το να μην γνωρίζουμε τι ακριβώς περιείχε αυτό υποδεικνύει μεγάλη ολιγωρία. Εκ του αποτελέσματος οι ευθύνες αυτών που δεν έπραξαν αυτά που έπρεπε είναι ασήκωτες.
Πρόεδρος Χριστόφιας: Βεβαίως.

Πόλυς Πολυβίου: Είχατε επαφή με Αργυρού;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Όχι

Πόλυς Πολυβίου: Φαίνεται ότι υπήρξαν ανεπάρκειες του συστήματος. Που οδήγησαν στο δυστύχημα. Δεν έπρεπε να αναλάβετε την ευθύνη;
Πρόεδρος Χριστόφιας: Υπήρξε υποτίμηση κινδύνου. Γιατί να αναλάβω εγώ αυτή την ευθύνη από την στιγμή που δεν ήμουν ενημερωμένος;

Πηγή: www.philenews.com
Δημοσιεύτηκε στις 05/09/2011