Ολοκληρώθηκαν τα έργα συντήρησης του εκκλησιαστικού
αυτού μνημείου
Του Α. Χ. ΒΙΚΕΤΟΥ
«Εν εταίρα μορφή», για να χρησιμοποιήσω τη φράση του λόγιου
Μητροπολίτη Πέργης Ευάγγελλου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, θα
παρουσιαστεί από σήμερα Σάββατο η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του
Λαμπαδιστή στον Καλοπαναγιώτη, όπου ολοκληρώθηκαν σχεδόν πλήρως τα έργα
συντήρησης του σημαντικού αυτού εκκλησιαστικού μνημείου, που
περιλαμβάνεται μαζί με άλλες δέκα εκκλησίες στην περιοχή Τροόδους στον
κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟUΝΕSCΟ.
Με την ευκαιρία της αποπεράτωσης των έργων ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος θα τελέσει σήμερα στον Λαμπαδιστή πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Τα έργα στον Λαμπαδιστή, σε συνεννόηση με τη Μητρόπολη Μόρφου, έγιναν από το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου με ειδική μέριμνα της εφόρου Βυζαντινών Μνημείων κ. Μαρίνας Ιερωνυμίδου και του αρχαιολογικού λειτουργού Α Γιώργου Φιλοθέου. Χορηγός ήταν το Ίδρυμα Λεβέντη, ενώ την αποκατάσταση και συντήρηση των περίφημων τοιχογραφιών ανέλαβε ειδική επιστημονική ομάδα από το Courtauld Ιnstitute of Αrt του Πανεπιστημίου του Λονδίνου.
Επισκεφθήκαμε το μοναστήρι με τον φιλόξενο Μητροπολίτη Νεόφυτο πριν από λίγες μέρες, που οι ειδικοί επιστήμονες συντηρητές ήταν στην τελική φάση των εργασιών τους.
Ο StevenRegabi και η LisaSigeito, επικεφαλής της ομάδας, δήλωσαν στον «Φ»: Εργαζόμαστε σε αυτό το πρόγραμμα εδώ και έξι χρόνια. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα συνεργασίας του Πανεπιστήμιου του Λονδίνου, του Τμήματος Αρχαιοτήτων, της Επισκοπής Μόρφου και του Ιδρύματος Λεβέντη. Οι εργασίες που γίνονται είναι η συντήρηση, η σταθεροποίηση και ο καθαρισμός των εικόνων.
«Η εκκλησία του Αγίου Ηρακλειδίου είναι η αγαπημένη μας, γιατί είναι η παλαιότερη από τις τρεις και έχει τις πιο ολοκληρωμένες και πιο ασυνήθιστες τοιχογραφίες», τόνισαν.
Ο Επίσκοπος Νεόφυτος, ανέφεραν, «είναι ένα πολύ σπάνιο πλάσμα και ένας καλός ιεράρχης».
Δυστυχώς, πρόσθεσαν, η συντήρηση των εικόνων είναι πολύ δύσκολο να γίνει χωρίς να προκληθεί ζημιά, γι’ αυτό δώσαμε ιδιαίτερη προσοχή, κατέληξαν.
[ Οι δύο επιστήμονες εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους για τον Καλοπαναγιώτη, την αγάπη των κατοίκων του και υποσχέθηκαν να επιστρέψουν σύντομα.
Ο Αρχαιολογικός λειτουργός Α στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, Γιώργος Φιλοθέου, αναφερόμενος στα έργα που έγιναν στη Μονή του Λαμπαδιστή, είπε στον «Φ» ότι κατασκευάστηκε αρχικά μια νέα πρόσβαση από την πλατεία, που είναι ο χώρος στάθμευσης των αυτοκινήτων. Έγινε μια ωραία πετρόχτιστη κλίμακα, που οδηγεί από τη βόρεια πλευρά στη βόρεια είσοδο της Μονής. Παράλληλα γίνονται εργασίες για τη δημιουργία ειδικής πρόσβασης για άτομα με ειδικές ανάγκες προς τη Μονή και το εικονοφυλάκιο (στην ανατολική πλευρά).
Ακολούθησε συντήρηση όλων των ξυλόγλυπτων μερών του μοναστηριού. Της στέγης, των πορτοπαραθύρων και άλλων. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων είχε κάνει συντήρηση του εικονοστασίου του παρεκκλησίου -δεύτερου κατά σειρά όπως εισέρχεται ο επισκέπτης στη Μονή- του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή και φέτος έγινε συντήρηση του εικονοστασίου, του παρεκκλησίου, του παλιού καθολικού του Αγίου Ηρακλειδίου, το οποίο είναι το πρώτο όπως εισερχόμαστε στη Μονή. Το παρεκκλήσιο αυτό φέρει τρούλο. Μετά το παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή είναι το μεσαιωνικό παρεκκλήσιο το λεγόμενο του «Ακάθιστου Ύμνου».
Το καθολικό του Αγίου Ηρακλειδίου, σύθμφωνα με τον κ. Φιλοθέου, χρονολογείται στον 11ο αιώνα. Στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή σώζονται ορισμένες τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, αλλά το υπόλοιπο κτίσμα υπολογίζεται ότι είναι του 16ου αιώνα. Το τέμπλο είναι μεταγενέστερο. Το λατινικό παρεκκλήσιο είναι 15ος-αρχές 16ου αιώνα. Φέτος συντηρήθηκε το παλιό εικονοστάσιο-τέμπλο του Αγίου Ηρακλειδίου, που χρονολογείται πιθανώς στον 13ο-14ο αιώνα, από το οποίο, όμως, θα αφαιρεθούν οι εικόνες, ώστε, σύμφωνα με τον Μόρφου Νεόφυτο, οι πιστοί να παρακολουθούν, όπως στα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας, όλα τα τελούμενα εντός του Αγίου Βήματος.
Στο μοναστήρι, στο οποίο παραμένει εφημέριος ο ιερέας του Καλοπαναγιώτη π. Ανδράς Μάντης, έχουν εγκαταβιώσει δύο μοναχοί από Μονή της Μητρόπολης Θηβών και γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθούν ακόμη δύο με τρία κελιά σε συνεργασία της Μητρόπολης Μόρφου με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, χωρίς να επηρεαστεί καθόλου ο εξωτερικός χαρακτήρας της Μονής. Επίσης, προβλέπεται να λειτουργήσουν άλλοι δύο χώροι, δηλαδή μια τραπεζαρία και ένα αρχονταρίκι με διακριτικές παρεμβάσεις. Όρος απαράβατος είναι να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της σημερινής Μονής, τονίζει ο κ. Φιλοθέου και προσθέτει ότι επίσης γίνεται και μια αλλαγή των πεσών, που στηρίζουν τη στέγη στην ανατολική πλευρά.
Επίσης έχουν μπει συστήματα πυρασφάλειας και αυτόματης πυρόσβεσης. Μένει ένα πρόβλημα με τον φωτισμό του καθολικού, το οποίο μελετάται. Θα γίνει μια ειδική πρόβλεψη, ώστε ο φωτισμός με ρεύμα να είναι με διαφορετικό τρόπο από τον μέχρι σήμερα υπάρχοντα και με διακριτικό τρόπο να αναδεικνύεται ο πλούτος των τοιχογραφιών στους επισκέπτες. Όταν δεν υπάρχουν επισκέπτες οι μοναχοί για φωτισμό θα μπορούν να χρησιμοποιούν κεριά και καντήλες.
Η Μονή, που πανηγυρίζει την 4η Οκτωβρίου, θα είναι στο εξής ανοικτή στους επισκέπτες από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Απρίλιο από τις 8πμ-4μμ και από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο από 8:00-13:00 και από 16:00 μέχρι 18.00.
Με την ευκαιρία της αποπεράτωσης των έργων ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος θα τελέσει σήμερα στον Λαμπαδιστή πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Τα έργα στον Λαμπαδιστή, σε συνεννόηση με τη Μητρόπολη Μόρφου, έγιναν από το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου με ειδική μέριμνα της εφόρου Βυζαντινών Μνημείων κ. Μαρίνας Ιερωνυμίδου και του αρχαιολογικού λειτουργού Α Γιώργου Φιλοθέου. Χορηγός ήταν το Ίδρυμα Λεβέντη, ενώ την αποκατάσταση και συντήρηση των περίφημων τοιχογραφιών ανέλαβε ειδική επιστημονική ομάδα από το Courtauld Ιnstitute of Αrt του Πανεπιστημίου του Λονδίνου.
Επισκεφθήκαμε το μοναστήρι με τον φιλόξενο Μητροπολίτη Νεόφυτο πριν από λίγες μέρες, που οι ειδικοί επιστήμονες συντηρητές ήταν στην τελική φάση των εργασιών τους.
Ο StevenRegabi και η LisaSigeito, επικεφαλής της ομάδας, δήλωσαν στον «Φ»: Εργαζόμαστε σε αυτό το πρόγραμμα εδώ και έξι χρόνια. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα συνεργασίας του Πανεπιστήμιου του Λονδίνου, του Τμήματος Αρχαιοτήτων, της Επισκοπής Μόρφου και του Ιδρύματος Λεβέντη. Οι εργασίες που γίνονται είναι η συντήρηση, η σταθεροποίηση και ο καθαρισμός των εικόνων.
«Η εκκλησία του Αγίου Ηρακλειδίου είναι η αγαπημένη μας, γιατί είναι η παλαιότερη από τις τρεις και έχει τις πιο ολοκληρωμένες και πιο ασυνήθιστες τοιχογραφίες», τόνισαν.
Ο Επίσκοπος Νεόφυτος, ανέφεραν, «είναι ένα πολύ σπάνιο πλάσμα και ένας καλός ιεράρχης».
Δυστυχώς, πρόσθεσαν, η συντήρηση των εικόνων είναι πολύ δύσκολο να γίνει χωρίς να προκληθεί ζημιά, γι’ αυτό δώσαμε ιδιαίτερη προσοχή, κατέληξαν.
[ Οι δύο επιστήμονες εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους για τον Καλοπαναγιώτη, την αγάπη των κατοίκων του και υποσχέθηκαν να επιστρέψουν σύντομα.
Ο Αρχαιολογικός λειτουργός Α στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, Γιώργος Φιλοθέου, αναφερόμενος στα έργα που έγιναν στη Μονή του Λαμπαδιστή, είπε στον «Φ» ότι κατασκευάστηκε αρχικά μια νέα πρόσβαση από την πλατεία, που είναι ο χώρος στάθμευσης των αυτοκινήτων. Έγινε μια ωραία πετρόχτιστη κλίμακα, που οδηγεί από τη βόρεια πλευρά στη βόρεια είσοδο της Μονής. Παράλληλα γίνονται εργασίες για τη δημιουργία ειδικής πρόσβασης για άτομα με ειδικές ανάγκες προς τη Μονή και το εικονοφυλάκιο (στην ανατολική πλευρά).
Ακολούθησε συντήρηση όλων των ξυλόγλυπτων μερών του μοναστηριού. Της στέγης, των πορτοπαραθύρων και άλλων. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων είχε κάνει συντήρηση του εικονοστασίου του παρεκκλησίου -δεύτερου κατά σειρά όπως εισέρχεται ο επισκέπτης στη Μονή- του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή και φέτος έγινε συντήρηση του εικονοστασίου, του παρεκκλησίου, του παλιού καθολικού του Αγίου Ηρακλειδίου, το οποίο είναι το πρώτο όπως εισερχόμαστε στη Μονή. Το παρεκκλήσιο αυτό φέρει τρούλο. Μετά το παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή είναι το μεσαιωνικό παρεκκλήσιο το λεγόμενο του «Ακάθιστου Ύμνου».
Το καθολικό του Αγίου Ηρακλειδίου, σύθμφωνα με τον κ. Φιλοθέου, χρονολογείται στον 11ο αιώνα. Στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή σώζονται ορισμένες τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, αλλά το υπόλοιπο κτίσμα υπολογίζεται ότι είναι του 16ου αιώνα. Το τέμπλο είναι μεταγενέστερο. Το λατινικό παρεκκλήσιο είναι 15ος-αρχές 16ου αιώνα. Φέτος συντηρήθηκε το παλιό εικονοστάσιο-τέμπλο του Αγίου Ηρακλειδίου, που χρονολογείται πιθανώς στον 13ο-14ο αιώνα, από το οποίο, όμως, θα αφαιρεθούν οι εικόνες, ώστε, σύμφωνα με τον Μόρφου Νεόφυτο, οι πιστοί να παρακολουθούν, όπως στα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας, όλα τα τελούμενα εντός του Αγίου Βήματος.
Στο μοναστήρι, στο οποίο παραμένει εφημέριος ο ιερέας του Καλοπαναγιώτη π. Ανδράς Μάντης, έχουν εγκαταβιώσει δύο μοναχοί από Μονή της Μητρόπολης Θηβών και γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθούν ακόμη δύο με τρία κελιά σε συνεργασία της Μητρόπολης Μόρφου με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, χωρίς να επηρεαστεί καθόλου ο εξωτερικός χαρακτήρας της Μονής. Επίσης, προβλέπεται να λειτουργήσουν άλλοι δύο χώροι, δηλαδή μια τραπεζαρία και ένα αρχονταρίκι με διακριτικές παρεμβάσεις. Όρος απαράβατος είναι να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της σημερινής Μονής, τονίζει ο κ. Φιλοθέου και προσθέτει ότι επίσης γίνεται και μια αλλαγή των πεσών, που στηρίζουν τη στέγη στην ανατολική πλευρά.
Επίσης έχουν μπει συστήματα πυρασφάλειας και αυτόματης πυρόσβεσης. Μένει ένα πρόβλημα με τον φωτισμό του καθολικού, το οποίο μελετάται. Θα γίνει μια ειδική πρόβλεψη, ώστε ο φωτισμός με ρεύμα να είναι με διαφορετικό τρόπο από τον μέχρι σήμερα υπάρχοντα και με διακριτικό τρόπο να αναδεικνύεται ο πλούτος των τοιχογραφιών στους επισκέπτες. Όταν δεν υπάρχουν επισκέπτες οι μοναχοί για φωτισμό θα μπορούν να χρησιμοποιούν κεριά και καντήλες.
Η Μονή, που πανηγυρίζει την 4η Οκτωβρίου, θα είναι στο εξής ανοικτή στους επισκέπτες από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Απρίλιο από τις 8πμ-4μμ και από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο από 8:00-13:00 και από 16:00 μέχρι 18.00.
τοιχογραφίες επτά αιώνων
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 09/06/2012
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire