Κύπρος - Δημιουργία γεωπάρκου στο Τρόοδος

Το Τρόοδος είναι παγκόσμια γνωστό για την ιδιαίτερη γεωλογική του σημασία, καθώς είναι ένα από τα πιο καλά διατηρημένα οφιολιθικά συμπλέγματα στον πλανήτη. Είναι για τούτο που αποτελεί αντικείμενο επίσκεψης και μελέτης από ένα μεγάλο αριθμό ξένων γεωλόγων και φοιτητών Γεωλογίας. Ο οφιόλιθος του Τροόδους σχηματίστηκε πριν από 90 εκατομμύρια χρόνια και αναδύθηκε από τα βάθη της αρχαίας θάλασσας Τηθύος πριν από 15 εκατομμύρια χρόνια που ήταν και η αρχή της δημιουργίας του νησιού μας.
Η καλή κατάσταση διατήρησης των γεωλογικών σχηματισμών και η δυνατότητα που παρέχει για επί τόπου μελέτη των πετρωμάτων που συνήθως βρίσκονται στο βυθό της θάλασσας, έχει δώσει μοναδική δυνατότητα στους επιστήμονες να εμβαθύνουν στην κατανόηση του τρόπου και των διαδικασιών δημιουργίας των βυθών των θαλασσών. Η ανάδειξη, η σωστή διαχείριση και αξιοποίηση των γεωλογικών αξιών του Τροόδους είναι μια ανάγκη που δημιουργείται και υποδεικνύεται από τα πιο πάνω δεδομένα.
Τα αρμόδια κυβερνητικά Τμήματα, και πρώτιστα το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, αλλά και το Τμήμα Δασών καθώς και ο ΚΟΤ, από καιρό προγραμμάτιζαν την προώθηση της δημιουργίας του Γεωπάρκου Τροόδους, αλλά το εγχείρημα απαιτούσε οικονομικούς πόρους. Η ευκαιρία δόθηκε με την εξαγγελία του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα - Κύπρος 2007-2013, από το αρμόδιο Γραφείο Προγραμματισμού.
Τον Ιούλιο του 2011 άρχισε η υλοποίηση του έργου «Γεωτουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη: Όρη Ιτάνου Κρήτης και Όρος Τρόοδος Κύπρου» με το ακρωνύμιο ΓΕΩ.ΤΟΠΙ.Α. Στο έργο συμμετέχουν από την Ελλάδα η Κοινωφελής Επιχείρηση Δήμου Ιτάνου (Νομός Λασιθίου στο ανατολικό τμήμα της Κρήτης) και το Πανεπιστήμιο Κρήτης (Νομός Ηρακλείου). Από την Κύπρο συμμετέχουν το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, η Αναπτυξιακή Εταιρεία Τροόδους και το Τμήμα Δασών.
Το Έργο ΓΕΩ.ΤΟΠΙ.Α. αφορά επομένως τη συνεργασία μεταξύ δύο ορεινών, κατά βάση, περιοχών της Κρήτης και της Κύπρου που διακρίνονται για τον πλούτο γεωλογικών στοιχείων που διαθέτουν με σκοπό: (α) την ανάδειξη και προστασία της γεωλογικής κληρονομιάς τους, που αποτελεί και το συγκριτικό τους πλεονέκτημα και (β) την αξιοποίησή τους με ήπιο τρόπο (γεωτουρισμός) με βάση τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
Οι δύο περιοχές διαθέτουν και άλλα σημαντικά κοινά χαρακτηριστικά που συνέβαλαν αθροιστικά στην προώθηση της συνεργασίας τους στο πλαίσιο του προγράμματος. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι και οι δύο περιοχές διαθέτουν ζώνες που ανήκουν στο Δίκτυο ΝΑΤURΑ 2000 και λόγω του ορεινού τους χαρακτήρα, ταλαιπωρούνται από τα προβλήματα των ορεινών και μειονεκτικών κοινοτήτων (ερήμωση οικισμών, γήρανση πληθυσμού, φθίνουσα οικονομική δραστηριότητα). Τέλος και οι δύο περιοχές καταβάλλουν τα τελευταία χρόνια προσπάθειες για την ανάδειξη του φυσικού και ανθρωπογενούς τους πλούτου προκειμένου να προωθηθούν νέες μορφές τουρισμού (π.χ. οικοτουρισμός).
Στα πλαίσια του έργου ΓΕΩ.ΤΟΠΙ.Α. στην Κύπρο θα υλοποιηθούν μεταξύ άλλων οι ακόλουθες δράσεις:
Η ολοκλήρωση του διαχειριστικού σχεδίου / ντοσιέ με όλες τις πληροφορίες για υποβολή αίτησης για ένταξη της οροσειράς του Τροόδους στο Δίκτυο Ευρωπαϊκών Γεωπάρκων - και αντίστοιχα του όρους Ιτάνου στην Κρήτη.
Ετοιμασία δίγλωσσου οικοτουριστικού / γεωτουριστικού οδηγού για το Τρόοδος με χάρτες και κείμενα Αναπαλαίωση και εξοπλισμός του πρώην Δημοτικού Σχολείου στο Μεταλλείο Αμιάντου για χρήση ως Γραφείου και Κέντρου Επισκεπτών του Γεωπάρκου Τροόδους ?Αναβάθμιση τριών υφιστάμενων Μονοπατιών Μελέτης της Φύσης για να λειτουργούν ως γεωδιαδρομές (γεωλογικά μονοπάτια): Τεισιά της Μαδαρής στο Δάσος Αδελφοί, Άρτεμις (κυκλικό Χιονίστρας) και Αταλάντη (Χρώμιο) στο Δάσος Τροόδους ?Ετοιμασία ταινίας για το Γεωπάρκο Τροόδους ?Συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια Γεωπάρκων (ήδη προγραμματίζεται συμμετοχή σε συνέδριο τον Σεπτέμβριο του 2012, στην ΑRΟUCΑ της Πορτογαλίας)
Ανταλλαγή επισκέψεων μεταξύ Ελλαδιτών και Κύπριων εταίρων (ήδη έγινε μια επίσκεψη στην Κρήτη) Ετοιμασία άλλου πληροφοριακού υλικού ?Αγορά εκθεμάτων, εξοπλισμού κ.ά. *Των Τάκη Τσιντίδη - Τμήμα Δασών, Ευθύμιου Τσιολάκη - Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης και Κλέλιας Βασιλείου - Αναπτυξιακή Τροόδους.

το έργο

•Συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης σε ποσοστό 80% και από εθνικούς πόρους κατά 20%.
Θα έχει διάρκεια 28 μήνες και συνολικό προϋπολογισμό €890.000.

Η περιοχή των Τεισιών της Μαδαρής 

Παλαιά στοά του Μεταλλείου Χρωμίου στο Μονοπάτι Αταλάντη

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ θα είναι τα οφέλη από το έργο και αφορούν ασφαλώς πρώτιστα στον εμπλουτισμό του τοπικού τουριστικού προϊόντος με τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων που θα έχει την ευκαιρία να επιλέξει ο επισκέπτης του Τροόδους. Η δημιουργία του Γεωπάρκου Τροόδους αναμένεται επίσης να έχει μεσοπρόθεσμα και επίδραση στην ενθάρρυνση οικονομικών δραστηριοτήτων που έχουν σχέση με το γεωπάρκο στις κοινότητες Τροόδους. Η εμπλοκή της Αναπτυξιακής Εταιρείας Τροόδους, επιδιώχθηκε ακριβώς για να διασφαλιστεί η αξιοποίηση του γεωπάρκου προς όφελος των τοπικών κοινωνιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η λειτουργία του Κέντρου του γεωπάρκου στον Αμίαντο συμπίπτει με την έναρξη της εκπόνησης του Γενικού Σχεδίου Ανάπτυξης (Μaster Ρlan) του Μεταλλείου Αμιάντου και διευρύνει τις προοπτικές για σχεδιασμό οικοτουριστικών δραστηριοτήτων. Ο κύριος προβληματισμός της ομάδας που προωθεί το θέμα, είναι η εξεύρεση βιώσιμου τρόπου διαχείρισης του Κέντρου Επισκεπτών του γεωπάρκου. Ήδη μελετάται η ανάθεση της διαχείρισης στην Αναπτυξιακή Εταιρεία Τροόδους, που είναι μια επιλογή που θα παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία και δυνατότητες γρήγορων αλλαγών και προσαρμογών καθώς και μικρότερη δαπάνη λειτουργίας.

Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 11/06/2012