Κύπρος : Η ιδεολογική βάση της κοινωνίας διαφοροποιείτα

Κώστας Βενιζέλος

Από την ανάληψη της διακυβέρνησης από Χριστόφια-ΑΚΕΛ μειώθηκε η επιρροή της Αριστεράς

Χάνει έδαφος και ιδεολογικά

Η ιδεολογική βάση της κοινωνίας διαφοροποιείται, ως αποτέλεσμα τόσο της διακυβέρνησης όσο και της εν γένει συμπεριφοράς κομμάτων αλλά και του πολιτικού προσωπικού. Από το 2008 και εντεύθεν με βάση τα στοιχεία σειράς δημοσκοπήσεων της RΑΙ Consultants, που διενεργήθηκαν για λογαριασμό του «Φ», διαπιστώνεται μια σταθερή μείωση εκείνων που δηλώνουν ότι ιδεολογικά ανήκουν ή εναρμονίζονται με την Αριστερά. Οι συγκρίσεις που γίνονται έχουν ως αφετηρία το 2008, χρονιά που κέρδισε τις εκλογές ο Δημήτρης Χριστόφιας, και καταλήγουν στην τελευταία δημοσκόπηση, αυτή του Οκτωβρίου 2012.
Είναι σαφές πως η φθορά της διακυβέρνησης, η κρίση, η εν γένει διαχείριση του κράτους, επηρεάζουν τον ιδεολογικό χώρο της κυπριακής Αριστεράς. Υπάρχει μια υπαναχώρηση σε ποσοστά, κυρίως όμως αλλαγή πλεύσης σε μερίδα εκείνων που αυτοπροσδιορίζονταν ως αριστεροί. Εάν αυτό θα έχει αντίκτυπο και στα ποσοστά των κομμάτων, αυτό είναι κάτι που θα φανεί εκλογικά.

Το σίγουρο, όμως, είναι πως η σημερινή διακυβέρνηση έχει μειώσει τα ποσοστά της Αριστεράς (όχι τα κομματικά) κατά 10%. Αυτό προκύπτει από τις συγκρίσεις. Την ίδια ώρα, χωρίς να διαφοροποιείται αυτή η εικόνα σημαντικά υπέρ της Δεξιάς και της Κεντροδεξιάς, είναι πρόδηλο πως οι Κύπριοι αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι. Είναι ένα ρεύμα με ψηλά ποσοστά, παρόλο που ιδεολογικά δεν έχει το δικό του στίγμα (αυτό αποτελεί ένα άλλο στοιχείο ανάλυσης, σημειολογικής, κοινωνικής, πολιτικής). Το ζητούμενο σε αυτή την περίπτωση, είναι πως δεν υπάρχει πολιτικός φορέας να εκφράσει αυτό το ρεύμα και να το καταστήσει πόλο εξουσίας. Τόσο το ΔΗΚΟ όσο και η ΕΔΕΚ, που θεωρητικά διεκδικούν αυτό το χώρο, κινούνται σε ποσοστά κάτω από αυτά που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις σε σχέση με την ιδεολογική τοποθέτηση των κομμάτων. Πληρώνουν, προφανώς, το γεγονός ότι επιλέγουν να λειτουργούν ως συμπληρωματικές δυνάμεις στα δυο μεγάλα κόμματα. Οι δημοσκοπήσεις, λοιπόν, των τελευταίων πέντε χρόνων, επιβεβαιώνουν αυτή την πορεία: Το Νοέμβριο του 2008 (εννέα μήνες μετά τις προεδρικές εκλογές) το 22% δήλωνε Αριστερά και το 12% Κεντροαριστερά. Το 28% Κέντρο, το 18% Κεντροδεξιά, το 15% Δεξιά ενώ το 5% δεν απάντησε. Οι αριθμοί και τα ποσοστά αρχίζουν να διαφοροποιούνται βαθμηδόν. Το Μάρτιο του 2009, σε νέα δημοσκόπηση που δημοσίευσε ο «Φ», η Αριστερά καταγράφει ποσοστά 17% (πρώτη μείωση και αισθητή) και η Κεντροαριστέρα 12%. Το Κέντρο παρέμεινε στο 28%, η Κεντροδεξιά ανέβηκε στο 21% και η Δεξιά στο 17%. Δεν απάντησε το 4%.
Το Μάιο του 2009 δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις σε ό,τι αφορά την Αριστερτά και την Κεντροαριστέρα (17% και 12% αντίστοιχα). Αυτοί που δήλωναν κεντρώοι ανέβηκαν στο 29%, οι κεντροδεξιοί μειώθηκαν στο 20% ενώ οι δεξιοί παράμειναν σταθεροί (17%). Δεν απάντησε το 6%.
Το Μάιο του 2010 καταγράφονται δραματικές αλλαγές στον ιδεολογικό χάρτη. Το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν αριστεροί κινείται στο 13%, όπως και αυτοί που τοποθετούνται στην Κεντροαριστερά (13%). Τις αλλαγές και διαφοροποιήσεις καρπούται το Κέντρο, που σκαρφάλωσε στο 33%. Η Κεντροδεξιά «γράφει» ποσοστό 17%, η Δεξιά 14%. Δεν απάντησε το 9%.
Νέα δημοσκόπηση, τον Οκτώβριο του 2010, τα ποσοστά δεν αλλάζουν κατά ουσιαστικό τρόπο. Η έρευνα κοινής γνώμης κατέγραψε τα εξής: Αριστερά 12%, Κεντροαριστερά 14%, Κέντρο 31%, Κεντροδεξιά 17%, Δεξιά 17% και δεν απάντησε το 8%.
Το 2011, λίγο πριν τις βουλευτικές του Μαΐου, η δημοσκόπηση του Μάρτη ήταν σαφώς επηρεασμένη από το προεκλογικό κλίμα. Ήταν αυτή η καταγραφή της κοινής γνώμης μια παρένθεση στην πορεία που ξεκίνησε το 2008 και αφορούσε τις ιδεολογικές τάσεις στην κοινωνία. Τα ποσοστά φέρουν αυτούς που δηλώνουν ότι ανήκουν στην Αριστερά να κινούνται σε ποσοστό 18% και την Κεντροαριστερά 7%. «Θύμα» αυτής της διαφοροποίησης ήταν το Κέντρο (27%). Η Κεντροδεξιά 23%(αύξηση ποσοστών ενόψει εκλογών προφανώς), η Δεξιά 17%. Δεν απάντησε το 7%.
Τον Ιούλιο 2012 η... κατάσταση επανέρχεται στις ίδιες τάσεις. Οι τοποθετούμενοι στα αριστέρα κινούνται σε ποσοστό 14%, κεντροαριστερά 12%, οι κεντρώοι 325, οι κεντροδεξιοί 20%, οι δεξιοί 18%. Δεν απάντησε το 5%.
Στην τελευταία δημοσκόπηση υπάρχει ακόμη μεγαλύτερη διαφοροποίηση. Τα ποσοστά που καταγράφονται είναι: Αριστερά 13%, Κεντροαριστερά 11%, Κέντρο 27%, Κεντροδεξιά 23% (σημειώνει αύξηση), Δεξιά 17% και δεν απάντησε το 8%.

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ RΑΙ  ΓΙΑ ΤΟΝ «Φ» ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ: 990
άτομα.
ΚΑΛΥΨΗ: Παγκύπρια, αστικές
και αγροτικές περιοχές, άντρες
και γυναίκες 18 χρόνων και άνω.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Τυχαία πολυ-
σταδιακή στρωματοποιημένη
δειγματοληψία.
ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΣΤΟΙ-
ΧΕΙΩΝ: Τηλεφωνικές συνεντεύ-
ξεις από το τηλεφωνικό κέντρο
της RAI Consultants.
ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ: 24-30 Oκτωβρίου

Αλλα δεδομένα στην Ελλάδα

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ -βοήθησε και η οικονομική κρίση- καταγράφηκε στις τελευταίες εκλογές μια τάση προς τα αριστερά και συγκεκριμένα προς το ΣΥΡΙΖΑ. Διαμορφώθηκαν τέτοιες κοινωνικές συνθήκες (Τρόικα, μνημόνια, αποκοπή μισθών, ανεργία) αλλά και πολιτικές (απαξίωση μεγάλων κομμάτων, κυρίως του ΠΑΣΟΚ), που έσπρωξε εκλογικά το Συνασπισμό προς τα πάνω, αναδεικνύοντάς τον σε αξιωματική αντιπολίτευση. Στην Κύπρο τα δεδομένα είναι διαφορετικά, τόσο σε σχέση με τη συμπεριφορά των κομμάτων όσο και των πολιτών. Άλλωστε στην περίπτωση της Κύπρου, η Τρόικα προσκλήθηκε από τη νυν Κυβέρνηση.

Οι πολίτες δίνουν το στίγμα τους στα κόμματα

ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ

ΟΙ ΨΗΦΟΦΟΡΟΙτων κομμάτων δίνουν, μέσα από τη δημοσκόπηση, το δικό τους στίγμα. Δίνουν, όμως, σε μεγάλο βαθμό και το ιδεολογικό στίγμα στα κόμματα. Πώς τοποθετούνται;
Οι ψηφοφόροι του ΑΚΕΛ δηλώνουν αριστεροί σε ποσοστό 47,3% και κεντροαριστεροί 25,1%, κεντρώοι 20,6%, κεντροδεξιά 2,6%, δεξιά 0,4%. Δεν απάντησε το 4%.
Οι ψηφοφόροι του ΔΗΚΟ τοποθετούνται ως κεντρώοι ( 44,5%), κεντροδεξιοί 26,5%, δεξιοί 15,4%. Περαιτέρω, κεντροαριστεροί δηλώνουν σε ποσοστό 4,2%, αριστεροί 1,7%. Δεν απάντησε το 7,7%.
Οι Συναγερμικοί δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για την ιδεολογική τους τοποθέτηση. Δεξιά τοποθετείται το 38,2%, κεντροδεξιά το 44,3%, κέντρο το 14,9%. Δεν απάντησε το 2,1%.
Οι ψηφοφόροι της ΕΔΕΚ κινούνται στο Κέντρο και την Κεντροαριστερά. Ως εκ τούτου δηλώνουν πως ανήκουν στο Κέντρο σε ποσοστό 55%, την Κεντροαριστερά 18,3%, την Κεντροδεξιά 17,9%, τη Δεξιά 3,6%. Δεν απάντησε το 5,3%.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι (και ημικρατικοί) τοποθετούνται κατά κύριο λόγο να κινούνται στο Κέντρο και την Κεντροδεξιά. Με βάση τα στοιχεία της δημοσκόπησης, το 28,7% δηλώνει ότι ανήκει στο Κέντρο, στην Κεντροδεξιά 26,6%, στη Δεξιά 10,7%, το 5,6% στην Αριστερά και το 20,7% στην Κεντροαριστερά, ενώ δεν απάντησε το 7,8%.
Στο χώρο του ιδιωτικού τομέα και των ιδιωτικών υπαλλήλων, το 29,1% δηλώνει ότι κινείται στο Κέντρο, το 29,9% στην Κεντροδεξιά, το 14,5% στη Δεξιά, το 10,5% στην Αριστερά και 10,9% στην Κεντροαριστερά. Δεν απάντησε το 8,2%.
Στην κατηγορία των ανέργων, το 42,6% δηλώνει Κέντρο, το 16% Κεντροδεξιά, το 11,1% Δεξιά, το 10,5% Αριστερά και το 11,8% Κεντροαριστέρα. Δεν απάντησε το 7,9%.
Στην κατηγορία των φοιτητών/στρατιωτών/νοικοκυρών, η ιδεολογική «κατανομή» διαμορφώνεται με άλλες τάσεις και συμπεριφορές. Καταγράφονται υψηλά ποσοστά στην Αριστερά (21,9%) και την Κεντροαριστέρα (10,4%). Κέντρο δηλώνει το 22,2%, Κεντροδεξιά το 21,9% και Δεξιά το 19,8%. Δεν απάντησε το 3,9%.
Οι συνταξιούχοι παρουσιάζουν, επίσης, μια «ιδιαιτερότητα» στις τοποθετήσεις τους: Δεξιά 26,8%, Κεντροδεξιά 18,4%, Κέντρο 20,8%, Αριστερά 20% και Κεντροαριστερά 5,3%. Δεν απάντησε το 8,6%.

δημοσκοπήσεις 2008-2012

Δημοσκοπήσεις της RΑΙ Consultants, που διενεργήθηκαν για λογαριασμό του «Φ», από το 2008 ώς το 2012 επιβεβαιώνουν μια πορεία προς τα κάτω, κι αυτό φαίνεται να οφείλεται στη φθορά της εξουσίας και τη διαχείριση που γίνεται στα κρίσιμα ζητήματα