Κρίση στην Ιταλία

ΝΕΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΙΛΑΝΟΥ - ΑΝΟΔΙΚΑ ΤΑ SPREAD

Τρoμάζει τις αγορές η παραίτηση Μόντι

Ανησυχία στις αγορές φαίνεται να προκαλεί η παραίτηση Μόντι, ο οποίος δηλώνει ότι ανησυχεί ιδιαιτέρως για την κατάσταση στην Ιταλία. Ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου την πρόθεσή του να παραιτηθεί μόλις η Βουλή εγκρίνει τον προϋπολογισμό, τον Ιανουάριο.

Η ισοτιμία του ευρώ κινείται κοντά στα χαμηλά επίπεδα δύο εβδομάδων και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια καταγράφουν απώλειες, καθώς η δήλωση του Ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Μόντι ότι αποφάσισε να παραιτηθεί πρόωρα προκάλεσε ανησυχίες για νέο κύμα αβεβαιότητας στην Ευρωζώνη.
Ο πανευρωπαϊκός δείκτης τιμών μετοχών Eurofirst 300 υποχωρεί 0,33%, με το χρηματιστήριο του Μιλάνο και της Μαδρίτης να σημειώνουν απώλειες 3,34% και 1%, αντίστοιχα, ενώ η ισοτιμία του ευρώ διαμορφώνεται στα 1,29 δολάρια, υποχωρώντας 0,25%.
Η απόφαση του Μάριο Μόντι προκάλεσε, επίσης, μεγάλη άνοδο της απόδοσης των 10ετών ιταλικών ομολόγων κατά 24 μονάδες βάσης (0,24 της ποσοστιαίας μονάδας) στο 4,78%.

Ο Μάριο Μόντι χαμογελά αινιγματικά μιλώντας στο κινητό ενώ κάνει βόλτες στο Μιλάνο με την κόρη του Φεντερίκα, μετά την λειτουργία της Κυριακής.

Αν το σπρεντ συνεχίσει να ανεβαίνει, η Ιταλία είναι πιθανό να προσφύγει στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας», γράφει σήμερα η εφημερίδα της Ρώμης Ιλ Μεσατζέρο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν αποκλείεται αν η ανοδική πορεία του σπρεντ (της διαφοράς απόδοσης των ιταλικών κρατικών ομολόγων από τα αντίστοιχα δεκαετή γερμανικά ομόλογα) ξεπεράσει τις 400 μονάδες βάσης, ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός Μάριο Μόντι, πριν παραιτηθεί, να ζητήσει την ενεργοποίηση του μηχανισμού ο οποίος επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), να αγοράζει ομόλογα του ιταλικού δημοσίου.
Δεν είναι όμως δυνατόν να οριστεί με βεβαιότητα αυτή την στιγμή από την κυβέρνηση της Ρώμης ποιοι επιπλέον όροι μπορεί να της τεθούν από την Ευρώπη για την ενεργοποίηση της «ασπίδας κατά του σπρεντ», όπως αποκαλεί το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ ο ιταλικός Τύπος.
Στο μεταξύ, η Διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας Κοριέρε Ντέλα Σέρα αναφέρει ότι «από την Ισπανία εκφράζονται φόβοι ότι οι αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις της ιταλικής πολιτικής κρίσης μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά και την Μαδρίτη».
Ανησυχία Μόντι
Ανήσυχος δηλώνει και ο ίδιος ο Μάριο Μόντι. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα La Repubblica, ο Ιταλός πρωθυπουργός σημειώνει:
«Είμαι πεπεισμένος ότι έκανα το σωστό και σε κάθε περίπτωση δεν μπορούσα να κάνω κάτι άλλο, μετά από όσα συνέβησαν. Ωστόσο ανησυχώ, φυσικά: όχι για μένα, αλλά για αυτά που βλέπω»
Τα σενάρια για το αν ο τεχνοκράτης Μόντι θα μπορούσε να παίξει έναν ενεργό ρόλο στις επικείμενες εκλογές δίνουν και παίρνουν, αν και μέχρι στιγμής ο ίδιος δεν έχει εκδηλώσει επιθυμία να θέσει υποψηφιότητα.
Απόφαση - σοκ
Εκπλήσσοντας τους αναλυτές με μια «μάλλον απροσδόκητη» κίνηση, ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός της Ιταλίας, Μάριο Μόντι, ανακοίνωσε το Σάββατο στο πλαίσιο δίωρης συνάντησης που είχε με τον πρόεδρο της χώρας, Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, την «αμετάκλητη» απόφασή του να παραιτηθεί αμέσως μετά την επικείμενη έγκριση του προϋπολογισμού του 2013, κοινώς περίπου τρεις μήνες πριν από το προγραμματισμένο.
Σημειώνεται πως ο επίμαχος προϋπολογισμός αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Δεκέμβριο, ενώ κανονικά η θητεία Μόντι θα έληγε τον ερχόμενο Απρίλιο. Δεδομένων των παραπάνω, η απόφαση του τεχνοκράτη να φύγει «πριν την ώρα του», επισπεύδει τις πολιτικές εξελίξεις στην Ιταλία, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών, ενδεχομένως ακόμη και στις αρχές του Φεβρουαρίου (η ημερομηνία μένει να αποφασιστεί από τον πρόεδρο Ναπολιτάνο), ενώ ταυτόχρονα ρίχνει λάδι στη φωτιά της ευρωπαϊκής ανησυχίας, καθώς η Ευρωζώνη το μόνο που δεν θα ήθελε να δει στην παρούσα φάση είναι την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της να επιστρέφει σε τροχιά αποσταθεροποίησης.
Ενδεικτική της διεθνούς αναστάτωσης είναι και η χθεσινή άμεση παρέμβαση του προέδρου της Κομισιόν, κ. Μπαρόζο, ο οποίος ζήτησε να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις Μόντι, καθότι η κρίση εξακολουθεί να... παραμονεύει. Πάντως, προκειμένου να δικαιολογήσει την απόφασή του, ο 69χρονος Μόντι επικαλέστηκε ως βασική αιτία την πρόσφατη κίνηση της ιταλικής Κεντροδεξιάς, εν προκειμένω του μπερλουσκονικού Λαού της Ελευθερίας (PDL), να αποσύρει τη στήριξή της προς την κυβέρνηση Μόντι, μια κίνηση η οποία για τον ίδιο ισοδυναμεί με «πρόταση μομφής».
Στο άκουσμα της απόφασης του Μόντι περί πρόωρης παραίτησης, κάποιοι στο στρατόπεδο της μπερλουσκονικής Δεξιάς πανηγύρισαν. Αντιθέτως, το Κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα (PD) του Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι εξέφρασε τον σεβασμό του στον Μόντι (τον οποίο χαρακτήρισε «αξιοπρεπή») κι έστρεψε τα πυρά του στον «ανεύθυνο» Μπερλουσκόνι, τονίζοντας ωστόσο παράλληλα πως αυτό είναι έτοιμο να εγκρίνει τον προϋπολογισμό «το ταχύτερο δυνατόν», προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για τις πρόωρες εκλογές.
Από την πλευρά του, ο ίδιος ο Μόντι δεν παρέλειψε κι αυτός να αφήσει αιχμές εναντίον του Μπερλουσκόνι υποστηρίζοντας από τις Κάνες, όπου βρέθηκε για να πάρει μέρος σε πολιτικοοικονομικό φόρουμ, πως η Ιταλία δεν πρέπει να επιστρέψει στο παρελθόν ούτε στον λαϊκισμό. «Πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη για να τονωθεί η ανάπτυξη. Είμαι πεπεισμένος ότι όποιο και αν είναι το χρώμα της κυβέρνησης που θα σχηματιστεί μετά τη δική μου, θα υπερισχύσει η σωφροσύνη των ανδρών και των γυναικών που δραστηριοποιούνται στην ιταλική πολιτική», σημείωσε ο Μόντι.
ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΟΥ ΜΠΕΡΛΟΥΣΚΟΝΙ
Ο Σίλβιο κολλημένος με την... ασυλία της εξουσίας
Κολλημένος με την εξουσία όσο λίγοι, ο 76χρονος Σίλβιο Μπερλουσκόνι επιστρέφει στην κεντρική πολιτική σκηνή, μόλις 13 μήνες αφότου την εγκατέλειψε και παρά το γεγονός πως στο διάστημα που μεσολάβησε είχε πολλάκις δηλώσει πως δεν πρόκειται να επιστρέψει.
Ωστόσο, αναιρώντας όσα ο ίδιος υποστήριζε μέχρι πρότινος, ο Μπερλουσκόνι είναι πάλι εδώ και διεκδικεί την πρωθυπουργία για πέμπτη φορά στην καριέρα του (μάλιστα εάν εκλεγεί, πράγμα εξαιρετικά αμφίβολο δεδομένου ότι το κόμμα του βρίσκεται δημοσκοπικά στην τρίτη θέση, σχεδόν 20 μονάδες πίσω από την Κεντροαριστερά, θα είναι η τέταρτη θητεία του στο συγκεκριμένο αξίωμα).
Προκειμένου να αιτιολογήσει την απόφασή του, ο καβαλιέρε επικαλέστηκε το «αίσθημα ευθύνης» που έχει απέναντι στην πατρίδα του καθώς και την έλλειψη κάποιου άλλου «αναγνωρισμένου» ηγέτη στον χώρο της Κεντροδεξιάς.
Ωστόσο, πίσω από την παραπάνω επιστροφή, πολλοί αναλυτές βλέπουν την προσπάθεια ενός «αλαζόνα» και «εγωκεντρικού» μεγιστάνα να θωρακιστεί απέναντι στις ποικίλες ποινικές κατηγορίες με τις οποίες βαρύνεται.
Ο στόχος του
Πιο συγκεκριμένα, ο Μπερλουσκόνι λέγεται πως θέλει να «προλάβει» και να ακυρώσει εν τη γενέσει της μια προταθείσα νομοθεσία, βάσει της οποίας, πολιτικοί οι οποίοι έχουν καταδικαστεί για συγκεκριμένες υποθέσεις (διαφθοράς, υπεξαίρεσης δημόσιου χρήματος, καταπάτησης δημόσιου συμφέροντος κ.ά.), θα αποκλείονται τόσο από την πρωθυπουργία όσο και από τα κυβερνητικά πόστα.
Οσο για την προεκλογική ατζέντα του Μπερλουσκόνι, αυτή δεν θα μπορούσε παρά να ξεχωρίζει για τον λαϊκισμό της, για έναν λαϊκισμό ο οποίος στην παρούσα συγκυρία χαρακτηρίζεται από έντονες αντιγερμανικές κορώνες και κηρύγματα κατά της λιτότητας.
ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ
Ο προφεσόρε φεύγει για να... επανέλθει
Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Μόντι περί πρόωρης αποχώρησής του από την πρωθυπουργία έμελλε να δώσει τροφή για νέα σενάρια... παραμονής Μόντι στην εξουσία. Αν και φαινομενικά αντιφατικό, το εν λόγω σενάριο διακινείται από μερίδα αναλυτών οι οποίοι υποστηρίζουν πως ο 69χρονος τεχνοκράτης παραιτείται με στόχο να κατέβει ο ίδιος υποψήφιος στις επερχόμενες εκλογές στο τιμόνι κάποιας κεντρώας πολιτικής δύναμης.
«Είναι σαφές ότι ο Μόντι δεν θα επιστρέψει στο Πανεπιστήμιο Μποκόνι του Μιλάνου όπου δίδασκε μέχρι το τέλος του 2011», διότι «εξετάζει το ενδεχόμενο να εισέλθει άμεσα στην πολιτική, λόγω και των συνεχών εκκλήσεων που δέχεται από τον κεντρώο χώρο», σημείωνε χαρακτηριστικά χθες σε ανάλυσή της η Corriere della Sera, ενώ παράλληλα άλλα δημοσιεύματα (Reuters) προσέγγιζαν την παραίτηση Μόντι ως «αντίποινα» στο Μπερλουσκόνι, ο οποίος πλέον «οδηγείται σε εκλογές νωρίτερα από όσο υπολόγιζε, με το κόμμα του διχασμένο και δημοσκοπικά καταρρακωμένο». «Ολοι εμείς οι προοδευτικοί της Ιταλίας ταυτιζόμαστε με τις λογικές και υπεύθυνες πολιτικές ρυθμίσεις του Μόντι», σημείωσε από τη μεριά του με νόημα χθες ο ηγέτης του κεντρώου UDC, Πιερ Φερντινάντο Καζίνι.
Υπενθυμίζεται άλλωστε πως υπέρ της παραμονής Μόντι στην εξουσία έχουν ταχθεί ανοιχτά ουκ ολίγοι Ιταλοί επιχειρηματίες (με πρώτο και καλύτερο τον διευθύνοντα σύμβουλο της Ferrari, Λούκα ντι Μοντετζέμολο), ενώ παράλληλα είναι κάτι παραπάνω από σαφές πως ο Μόντι αποτελεί παράγοντα σταθερότητας και αξιοπιστίας στα μάτια των αγορών και της διεθνούς κοινότητας. Οσο για τις προθέσεις του 69χρονου πρωθυπουργού, αυτός στο πρόσφατο παρελθόν είχε αφήσει να εννοηθεί πως θα δεχόταν να παραμείνει στην πρωθυπουργία σε περίπτωση ανάγκης (μη αυτοδυναμίας ή αδυναμίας της όποιας επόμενης κυβέρνησης να συνασπιστεί υπό κάποιον άλλο πρωθυπουργό).
Μεταρρυθμίσεις
Αλλωστε, το μεγάλο ζητούμενο επί του παρόντος για τον Μόντι είναι να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις που ο ίδιος υιοθέτησε. «Πιστεύω ότι δεν θα καταστραφούν όσα καλά κάναμε, με στόχο την προάσπιση της δημόσιας οικονομίας μας», τόνισε χαρακτηριστικά ο Ιταλός το περασμένο Σάββατο από τις Κάνες, όπου βρέθηκε για να πάρει μέρος σε ένα οικονομικοπολιτικό φόρουμ. Χαρακτηριστικά ωστόσο, την ίδια ώρα πίσω στο Μιλάνο ο 76χρονος Σίλβιο Μπερλουσκόνι εγκαινίαζε επισήμως την προεκλογική του εκστρατεία κατακεραυνώνοντας τις πολιτικές Μόντι ως «ζημιογόνες» και τάζοντας στους Ιταλούς ψηφοφόρους... φοροαπαλλαγές και φοροελαφρύνσεις.
«Επιδείξαμε μεγάλο αίσθημα ευθύνης και επί έναν χρόνο στηρίξαμε αυτή την κυβέρνηση τεχνοκρατών. Προσπαθήσαμε να διορθώσουμε τα μέτρα που δεν μας έπειθαν και επαναλαμβάναμε συνεχώς ότι η πολιτική λιτότητας σε μια οικονομία που δεν αναπτύσσεται προκαλεί ζημιές. Ζημιές που τελικώς έγιναν», τόνισε ο Μπερλουσκόνι, ο οποίος ωστόσο στα μάτια των αγορών και της διεθνούς κοινότητας θεωρείται απολύτως αναξιόπιστος και οπωσδήποτε «πολύ χειρότερος» από τον ηγέτη της Κεντροαριστεράς, Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι.
ΜΠΑΡΟΖΟ
Μήνυμα με φόντο τις αγορές
Ενδεικτικά της ανησυχίας είναι όσα δήλωσε σε συνέντευξή του στην ιταλική οικονομική εφημερίδα Il Sole 24 Ore ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, σύμφωνα με τον οποίο, «οι επόμενες εκλογές δεν πρέπει να χρησιμεύσουν ως πρόσχημα για να αμφισβητηθούν οι απαραίτητες οικονομικές μεταρρυθμίσεις του Μόντι», κι αυτό διότι «η σχετική ηρεμία που επικρατεί επί του παρόντος στις αγορές δεν σημαίνει ότι έχουμε βγει από την κρίση». νηση, ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός της Ιταλίας, Μάριο Μόντι, ανακοίνωσε το Σάββατο στο πλαίσιο δίωρης συνάντησης που είχε με τον πρόεδρο της χώρας, Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, την «αμετάκλητη» απόφασή του να παραιτηθεί αμέσως μετά την επικείμενη έγκριση του προϋπολογισμού του 2013, κοινώς περίπου τρεις μήνες πριν από το προγραμματισμένο.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ