Η σημασία του κέντρου ως πόλος έλξης των πρωτοπόρων
Του Γιώργου Λιαλιου
Ο κ. Guy Burgel, καθηγητής Γεωγραφίας και Πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο Ναντέρ του Παρισιού, κάθε άλλο παρά άγνωστος είναι στον χώρο των πολεοδόμων και των αρχιτεκτόνων.
Εχοντας μελετήσει συστηματικά την Αθήνα και γενικά τον μετασχηματισμό των ελληνικών πόλεων και της περιφέρειας από τη δεκαετία του ’60 έως σήμερα χαίρει ιδιαίτερου σεβασμού, ενώ οι μελέτες του περιλαμβάνονται στη βιβλιογραφία κάθε σύγχρονης προσέγγισης στον ελληνικό αστικό χώρο.
Πριν από ένα έτος όμως, ο κ. Burgel έγινε και ευρύτερα γνωστός στη χώρα μας χάρη σε ένα άρθρο του στη Le Monde με το οποίο έπαιρνε δημόσια θέση υπέρ της Ελλάδας. Ηταν ένας από τους πολλούς διανοούμενους, φίλους της Ελλάδας στην Ευρώπη, που τόλμησαν να πάρουν δημόσια θέση ενάντια στα στερεότυπα.
Πρώτη φορά το 1959 Πριν από λίγες ημέρες, ο κ. Guy Burgel βρέθηκε και πάλι στην Αθήνα, προσκεκλημένος της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, που τον αναγόρευσε επίτιμο διδάκτορα. Η συζήτησή μας έγινε στα ελληνικά, στο ιστορικό κτίριο του Πολυτεχνείου στην οδό Πατησίων, που λάμπει μετά την πρόσφατη ανακαίνισή του.
Η κουβέντα ξεκίνησε -από πού αλλού- από την τύχη της Αθήνας. «Ηρθα πρώτη φορά στην Αθήνα ως φοιτητής, το 1959. Ηθελα να γίνω αρχαιολόγος και το να κάνω ένα μεγάλο ταξίδι στην Ελλάδα μαζί με φίλους ήταν το όνειρό μας», λέει. «Αργότερα έζησα μερικά χρόνια εδώ, και κάθε έτος την επισκέπτομαι δύο ή τρεις φορές με τη σύζυγό μου. Ζήσαμε εκείνη την εποχή της φοβερής αλλαγής, τη μεγάλη μεταβολή από τη μονοκατοικία στην πολυκατοικία. Οι διαφορές όμως ανάμεσα σε εκείνη την εποχή και τη σημερινή δεν είναι επιφανειακές. Τότε, υπήρχε έντονος συναγωνισμός ανάμεσα στην Αθήνα και τις επαρχιακές πόλεις - σε κάθε κωμόπολη υπήρχε ένα κατάστημα που ονομαζόταν «Αθηναϊκή Αγορά». Τώρα η Αθήνα είναι μια διεθνής πρωτεύουσα, συγκρίσιμη παρά τα προβλήματά της με τις άλλες πρωτεύουσες, παρότι η μεταβολή του αστικού της χαρακτήρα ήταν μια διαδικασία λατινοαμερικανικού και όχι ευρωπαϊκού τύπου».
Τον ρωτάω για την υποβάθμιση του κέντρου, τι μπορεί να γίνει για να αλλάξει. «Πάντα όταν κάνουμε πολεοδομία, προσπαθούμε με μια αλλαγή πολιτικής και νομοθεσίας να αλλάξουμε την τάση στη ροπή της κοινωνίας, ελπίζοντας ότι τόσο η κοινωνία όσο και η οικονομία θα επηρεαστεί.
Αν όμως δεν αλλάξει ο τρόπος ζωής του πιο δημιουργικού κομματιού της κοινωνίας, αυτού που έχει ιδέες, ό,τι και να κάνεις δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα».
Στην ίδια λογική πρέπει να αντιμετωπιστεί και η υπόθεση της ανάπλασης της οδού Πανεπιστημίου, εκτιμά.
«Βέβαια, στην περίπτωση αυτή λόγω του ρόλου που παίζει η Πανεπιστημίου στην κυκλοφορία της Αθήνας, το πρώτο που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι το κυκλοφοριακό, ειδάλλως θα νεκρωθεί το κέντρο. Επίσης, πρέπει να σταματήσει και η απομάκρυνση των ανώτατων υπηρεσιών του κράτους και της οικονομίας από το κέντρο. Ο κυριότερος παράγοντας για την επιτυχία του όμως είναι πάλι ο κοινωνικός. Το κέντρο δεν χρειάζεται να προσελκύσει τους πιο πλούσιους, αλλά τους πρωτοπόρους, όπως έγινε λ.χ. σε μεγάλες περιοχές του Μανχάταν».
Η συζήτηση καταλήγει στην κρίση και στην κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας.
«Στο παρελθόν, η ελληνική κοινωνία είχε μεγάλη ελαστικότητα. Οι σχέσεις που είχαν τα κοινωνικά στρώματα ήταν διαφορετικές. Ο ιδιοκτήτης μιας βίλας στο Φάληρο είχε απευθείας επαφή με τον μάστορα που την επισκεύαζε και του οποίου ο γιος σπούδαζε και γινόταν αρχιτέκτονας.
Αυτή η δυνατότητα κοινωνικής ανόδου δεν υπάρχει πια. Γι’ αυτό έγινε και εντονότερο το πρόβλημα των μεταναστών, γιατί δεν μπόρεσε να λειτουργήσει αυτός ο “κοινωνικός ανελκυστήρας”. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εξαιρετικά προβληματικό φαινόμενο, η εκροή του ανθρώπινου κεφαλαίου στο εξωτερικό, ιδίως του νέου επιστημονικού δυναμικού. Νομίζω ότι η κυβέρνηση πρέπει να στρέψει την προσοχή της στους νέους και να υποστηρίξει την εκπαίδευση ως επένδυση στο μέλλον. Το να κλείνει πανεπιστήμια για να περιορίσει τα έξοδα είναι αυτοκαταστροφικό».
Πηγή: Η Καθημερινή
Δημοσιεύτηκε στις 21/12/2012
Του Γιώργου Λιαλιου
Ο κ. Guy Burgel, καθηγητής Γεωγραφίας και Πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο Ναντέρ του Παρισιού, κάθε άλλο παρά άγνωστος είναι στον χώρο των πολεοδόμων και των αρχιτεκτόνων.
Εχοντας μελετήσει συστηματικά την Αθήνα και γενικά τον μετασχηματισμό των ελληνικών πόλεων και της περιφέρειας από τη δεκαετία του ’60 έως σήμερα χαίρει ιδιαίτερου σεβασμού, ενώ οι μελέτες του περιλαμβάνονται στη βιβλιογραφία κάθε σύγχρονης προσέγγισης στον ελληνικό αστικό χώρο.
Πριν από ένα έτος όμως, ο κ. Burgel έγινε και ευρύτερα γνωστός στη χώρα μας χάρη σε ένα άρθρο του στη Le Monde με το οποίο έπαιρνε δημόσια θέση υπέρ της Ελλάδας. Ηταν ένας από τους πολλούς διανοούμενους, φίλους της Ελλάδας στην Ευρώπη, που τόλμησαν να πάρουν δημόσια θέση ενάντια στα στερεότυπα.
Πρώτη φορά το 1959 Πριν από λίγες ημέρες, ο κ. Guy Burgel βρέθηκε και πάλι στην Αθήνα, προσκεκλημένος της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, που τον αναγόρευσε επίτιμο διδάκτορα. Η συζήτησή μας έγινε στα ελληνικά, στο ιστορικό κτίριο του Πολυτεχνείου στην οδό Πατησίων, που λάμπει μετά την πρόσφατη ανακαίνισή του.
Η κουβέντα ξεκίνησε -από πού αλλού- από την τύχη της Αθήνας. «Ηρθα πρώτη φορά στην Αθήνα ως φοιτητής, το 1959. Ηθελα να γίνω αρχαιολόγος και το να κάνω ένα μεγάλο ταξίδι στην Ελλάδα μαζί με φίλους ήταν το όνειρό μας», λέει. «Αργότερα έζησα μερικά χρόνια εδώ, και κάθε έτος την επισκέπτομαι δύο ή τρεις φορές με τη σύζυγό μου. Ζήσαμε εκείνη την εποχή της φοβερής αλλαγής, τη μεγάλη μεταβολή από τη μονοκατοικία στην πολυκατοικία. Οι διαφορές όμως ανάμεσα σε εκείνη την εποχή και τη σημερινή δεν είναι επιφανειακές. Τότε, υπήρχε έντονος συναγωνισμός ανάμεσα στην Αθήνα και τις επαρχιακές πόλεις - σε κάθε κωμόπολη υπήρχε ένα κατάστημα που ονομαζόταν «Αθηναϊκή Αγορά». Τώρα η Αθήνα είναι μια διεθνής πρωτεύουσα, συγκρίσιμη παρά τα προβλήματά της με τις άλλες πρωτεύουσες, παρότι η μεταβολή του αστικού της χαρακτήρα ήταν μια διαδικασία λατινοαμερικανικού και όχι ευρωπαϊκού τύπου».
Τον ρωτάω για την υποβάθμιση του κέντρου, τι μπορεί να γίνει για να αλλάξει. «Πάντα όταν κάνουμε πολεοδομία, προσπαθούμε με μια αλλαγή πολιτικής και νομοθεσίας να αλλάξουμε την τάση στη ροπή της κοινωνίας, ελπίζοντας ότι τόσο η κοινωνία όσο και η οικονομία θα επηρεαστεί.
Αν όμως δεν αλλάξει ο τρόπος ζωής του πιο δημιουργικού κομματιού της κοινωνίας, αυτού που έχει ιδέες, ό,τι και να κάνεις δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα».
Στην ίδια λογική πρέπει να αντιμετωπιστεί και η υπόθεση της ανάπλασης της οδού Πανεπιστημίου, εκτιμά.
«Βέβαια, στην περίπτωση αυτή λόγω του ρόλου που παίζει η Πανεπιστημίου στην κυκλοφορία της Αθήνας, το πρώτο που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι το κυκλοφοριακό, ειδάλλως θα νεκρωθεί το κέντρο. Επίσης, πρέπει να σταματήσει και η απομάκρυνση των ανώτατων υπηρεσιών του κράτους και της οικονομίας από το κέντρο. Ο κυριότερος παράγοντας για την επιτυχία του όμως είναι πάλι ο κοινωνικός. Το κέντρο δεν χρειάζεται να προσελκύσει τους πιο πλούσιους, αλλά τους πρωτοπόρους, όπως έγινε λ.χ. σε μεγάλες περιοχές του Μανχάταν».
Η συζήτηση καταλήγει στην κρίση και στην κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας.
«Στο παρελθόν, η ελληνική κοινωνία είχε μεγάλη ελαστικότητα. Οι σχέσεις που είχαν τα κοινωνικά στρώματα ήταν διαφορετικές. Ο ιδιοκτήτης μιας βίλας στο Φάληρο είχε απευθείας επαφή με τον μάστορα που την επισκεύαζε και του οποίου ο γιος σπούδαζε και γινόταν αρχιτέκτονας.
Αυτή η δυνατότητα κοινωνικής ανόδου δεν υπάρχει πια. Γι’ αυτό έγινε και εντονότερο το πρόβλημα των μεταναστών, γιατί δεν μπόρεσε να λειτουργήσει αυτός ο “κοινωνικός ανελκυστήρας”. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εξαιρετικά προβληματικό φαινόμενο, η εκροή του ανθρώπινου κεφαλαίου στο εξωτερικό, ιδίως του νέου επιστημονικού δυναμικού. Νομίζω ότι η κυβέρνηση πρέπει να στρέψει την προσοχή της στους νέους και να υποστηρίξει την εκπαίδευση ως επένδυση στο μέλλον. Το να κλείνει πανεπιστήμια για να περιορίσει τα έξοδα είναι αυτοκαταστροφικό».
Πηγή: Η Καθημερινή
Δημοσιεύτηκε στις 21/12/2012
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire