Ο Ερρίκος Δ´ στην Κανόσα

  Ζενάκου Αναστασία

Η ΚΟΚΚΙΝΟΜΑΛΛΑ ΜΑΤΘΙΛΔΗ

Η Ματθίλδη με τον Ούγο του Κλυνί και τον Αυτοκράτορα Ερρίκο Δ' σε μικρογραφία του 12ου αιώνα

Ο πάπας εν τω μεταξύ απολάμβανε τη θαλπωρή μέσα στο παρακείμενο κάστρο της ερωμένης του κόμισσας της Τοσκάνης, της κοκκινομάλλας Ματθίλδης

Τρία μερόνυχτα έμεινε γονατιστός τον χειμώνα του 1077 στην Κανόσα, ψηλά στα Απέννινα, μέσα στο χιόνι, ανυπόδητος, με στάχτη ραντισμένη στα μαλλιά του, όπως επέβαλλε το τυπικό, ο Ερρίκος Δ´, αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Εθνους, όπως την είπαν αργότερα, εκλιπαρώντας τη συγγνώμη του πάπα Γρηγόριου Ζ´. Ο πάπας εν τω μεταξύ απολάμβανε τη θαλπωρή μέσα στο παρακείμενο κάστρο της ερωμένης του κόμισσας της Τοσκάνης, της κοκκινομάλλας Ματθίλδης. Δική της ιδέα ήταν άλλωστε αυτή η διαδικασία της «μετάνοιας» ώστε να λήξει υπέρ του πάπα (αν και προσωρινά) η διαμάχη του με τον αυτοκράτορα, η περίφημη Εριδα της Περιβολής. Στο περιστατικό, όπως και σε άλλα σχετικά με τη Ματθίλδη, θρύλοι και πραγματικότητες μπλέκονται αξεδιάλυτα. Επρόκειτο πάντως για τρομερή γυναίκα, ανεξάρτητη, θεληματική, δραστήρια. Είχε κληρονομήσει τεράστια περιουσία, είχε ενορχηστρώσει τη δολοφονία του πρώτου της συζύγου και - μολονότι διόλου αγία - ήταν ψυχή τε και σώματι αφοσιωμένη στον πάπα, αν και ο Ερρίκος Δ´ ήταν εξάδελφός της. Με άξονα αυτή την αξιοπρόσεκτη προσωπικότητα, σειρά εκθέσεων, με χειρόγραφα, έργα ζωγραφικής, γλυπτά, αντικείμενα από ελεφαντόδοντο, κοσμήματα και άλλα, φωτίζει αποκαλυπτικά όχι μόνο την ίδια τη Ματθίλδη αλλά και ολόκληρη την εποχή της, γύρω στο έτος 1000. Στην Οικία Μαντένια, η έκθεση Η Ματθίλδη της Κανόσα, ο Παπισμός, η Αυτοκρατορία, ως τις 11 Ιανουαρίου 2009, φαίνεται να είναι ό,τι πρέπει για φιλίστορες, φιλότεχνους και κουτσομπόληδες
ΠΗΓΗ : ΤΟ ΒΗΜΑ, 14/09/2008