Ελλάδα - Ανέκδοτο έχει καταντήσει ο ιαματικός τουρισμός

Εικόνες εγκατάλειψης στα περισσότερα ιαματικά λουτρά. Τελευταία μαχαιριά, οι περικοπές χορηγήσεων από τα ασφαλιστικά ταμεία 

 

Κρατούν ακόμα τα Λουτρά Πόζαρ στο χωριό Λουτράκι της Αριδαίας



Αν η Μύκονος ήταν το must της δεκαετίας του '80, η Αιδηψός, τα Καμένα Βούρλα, το Λουτράκι, ήταν οι τοπ τουριστικοί προορισμοί της δεκαετίας του '50 και του '60. 
Συχνά όμως από τη δυναμική της εποχής εκείνης έχουν απομείνει μόνο κουφάρια ή φθαρμένες από το χρόνο εγκαταστάσεις, ενώ ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις που το συγκριτικό πλεονέκτημα των ιαματικών λουτρών αξιοποιήθηκε σωστά ή δεν εγκαταλείφθηκε στο πέρασμα του χρόνου.

Αφορμή για να ειπωθούν πικρές αλήθειες για την κατάντια του ελληνικού ιαματικού τουρισμού ήταν η ημερίδα που διοργανώθηκε σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας την περασμένη Τετάρτη υπό την αιγίδα της Κεντρικής Ενωσης Δήμων και Κοινοτήτων και του Συνδέσμου Δήμων Ιαματικών Πηγών Ελλάδας. Ηταν από τις λίγες φορές που οι περισσότεροι εκπρόσωποι δημόσιων φορέων δεν δίστασαν να βάλουν το δάχτυλο στον τύπο των ήλων.
Με 2.500 χρόνια ελληνικής ιστορίας πίσω τους, μερικές απ' τις ελληνικές λουτροπόλεις μπορούν να παινευτούν ότι φιλοξένησαν ήρωες της αρχαιότητας, όπως ο Ηρακλής. Ομως οι τεράστιες δυνατότητες που δίνουν οι ιαματικές πηγές για ιατρική, τουριστική εκμετάλλευση, ακόμη και προώθηση αγροτικών προϊόντων, όχι απλά μένουν ανεκμετάλλευτες, αλλά ο ιαματικός τουρισμός από το 2010 σημειώνει καθίζηση. Η κλεψύδρα μετρά αντίστροφα για τη χώρα μας, που ώς τις 24 Οκτωβρίου έχει περιθώριο να εναρμονιστεί με την κοινοτική οδηγία για τον ιαματικό τουρισμό Ε.Ε. 2011/24, ειδάλλως χάνει τ' αβγά και τα πασχάλια και δεν μπορεί να δεχθεί Ευρωπαίους πολίτες.
Ο ιαματικός τουρισμός, που άλλαξε τη ροή του ελληνικού τουρισμού στη δεκαετία του '50, εγκαταλείφθηκε στις αρχές του '80 κατά τη στροφή στο μαζικό τουρισμό, χωρίς να υπάρξουν βίοι παράλληλοι, σύμφωνα με όσα ανάφερε ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας Γιώργος Τσακίρης. Σήμερα η Ελλάδα, που είχε το πλεονέκτημα, πρέπει να τρέξει μαραθώνιο για να φτάσει άλλες χώρες που έχουν οργανωμένο ιαματικό τουρισμό, ο οποίος ξοδεύει πολύ περισσότερο απ' ό,τι ο μέσος τουρίστας στο μαζικό τουρισμό.
Στη χώρα μας μάλιστα, κατά τον πρόεδρο του ΕΟΤ, Χρήστο Πάλλη, το 2012 οι διεθνείς αφίξεις επισκεπτών, που αναζητούσαν ιαματικά λουτρά και κέντρα ευεξίας στη χώρα μας, είχαν πτώση κατά 5,5% (ETC Report).
Η έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών για λογαριασμό της αναπτυξιακής εταιρείας Προσέλκυσης Επενδύσεων στον τομέα του Ιαματικού Τουρισμού (ΠΕΤΑ Α.Ε.), στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων και οι δήμοι, όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος, Στάθης Ραγκούσης, είναι αποκαλυπτική:
Ο ιαματικός τουρισμός από το 2010 κι έπειτα παρουσιάζει συνεχώς καθοδικές τάσεις με αποκορύφωμα το 2012 που η μείωση της επισκεψιμότητας ανέρχεται στο 45% έναντι του 2011 και στο 56% έναντι του 2005!
Η οικονομική κρίση δίνει αλλεπάλληλες μαχαιριές στον ελληνικό ιαματικό τουρισμό, αφ' ενός διότι μειώνεται ο κόσμος που μεταβαίνει, αφ' ετέρου μειώνεται ο μέσος χρόνος παραμονής των επισκεπτών στις λουτροπόλεις. Το βασικό στοιχείο όμως που έθαψε τον ιαματικό τουρισμό ήταν οι περικοπές χορηγήσεων από τα ασφαλιστικά ταμεία προς τους δικαιούχους.
Παραδοσιακά οι Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας και Κεντρικής Μακεδονίας συγκέντρωναν τον υψηλότερο αριθμό επισκεπτών. Το 2012 η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας παρουσίασε περαιτέρω μείωση επισκεπτών, πραγματοποιώντας εισιτήρια που εκπροσωπούν μόλις το 32% των αντίστοιχων του 2011 και το 16,9% του 2009! Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας τη γλίτωσε με μικρότερες απώλειες. Τα εισιτήρια του 2012 εκπροσωπούν το 71,3% των αντίστοιχων του 2011 και το 60,8% του 2009!
Η Ελλάδα δεν έχει εναρμονιστεί στην κοινοτική οδηγία για τον ιαματικό τουρισμό, ένα ζήτημα που άπτεται του υπουργείου Υγείας και άνθρωποι που ασχολούνται με το χώρο καταλογίζουν ευθύνες σε συγκεκριμένα ιατρικά συμφέροντα και φαρμακοβιομηχανίες.
Δυστυχώς όμως, η Ελλάδα αν δεν κάνει τα απαραίτητα βήματα, θα βρεθεί πάλι προ τετελεσμένου γεγονότος, ενώ ο ιατρικός τουρισμός αφορά περίπου 22 έως 24 εκατομμύρια Ευρωπαίους επισκέπτες το χρόνο, εκ των οποίων σημαντική μερίδα ενδιαφέρεται για τον ιαματικό τουρισμό.
Η σημερινή εικόνα του ιαματικού τουρισμού παρουσιάστηκε από κύριους ομιλητές, τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Κώστα Ασκούνη, τον πρόεδρο της Επιτροπής Αναπτυξιακών Προγραμμάτων της ΚΕΔΕ, Φώτη Προβατά, τον πρόεδρο του ΕΟΤ, Χρήστο Πάλλη, τον πρόεδρο του ΞΕΕ, Γιώργο Τσακίρη, τον καθηγητή Υδρογεωλογίας του ΑΠΘ, Ζήση Αγγελίδη, τον καθηγητή Δερματολογίας Κωνσταντίνο Κουσκούκη, με συντονιστή τον Μάρκο Δανά.
* Υπάρχουν αναγνωρισμένες πηγές για ιαματικά λουτρά, λόγω της ιδιοσυστασίας των νερών και δίπλα δεν υπάρχει απολύτως τίποτα!
* Δεν υπάρχει ενιαίο καθεστώς και τρεις διαφορετικοί φορείς έχουν την ευθύνη της διαχείρισης των λουτρών, εκ των οποίων μερικά έχουν περάσει στην αρμοδιότητα του ΤΑΙΠΕΔ.
* Παρατηρούνται τρομακτικές καθυστερήσεις και προβλήματα αδειοδοτήσεων νέων μονάδων, αφού υπάρχουν περίπου 750 σημεία που συνθέτουν το θερμαλιστικό χάρτη της χώρας αλλά έχουν αναγνωριστεί μόλις 112 πηγές. Συμβαίνει δε το εξής παρανοϊκό: ν' αναγνωρίζεται η ιαματική πηγή μιας περιοχής κι όχι η διπλανή τής ίδιας τοποθεσίας, γιατί δεν μπήκε κανείς στον κόπο να την εξετάσει ή να τη χαρακτηρίσει.
* Αρκετά συχνά οι εγκαταστάσεις είναι απηρχαιωμένες ή για κλάματα, παρατηρείται αδυναμία ταξινόμησης σε κατηγορίες, έλλειψη πιστοποίησης, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε ανταγωνίστριες χώρες.
* Υπάρχει αδυναμία των δήμων ν' αναλάβουν επενδυτικό κόστος για τη βελτίωση των υποδομών, να τρέξουν επενδυτικά προγράμματα, ελλείψει ρευστότητας κ.ά.
* Στην τουριστική προβολή της χώρας μέχρι πρότινος απουσίαζαν τα ιαματικά λουτρά, ενώ άγνοια επικρατεί και στο εσωτερικό της χώρας.
* Με μικρές φωτεινές εξαιρέσεις λείπουν οι σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες και υποδομές που απευθύνονται στον ιαματικό τουρισμό.
* Ως επί το πλείστον είναι προβληματική η οδική σύνδεση των λουτροπόλεων με λιμάνια, αεροδρόμια.
* Παρατηρείται έλλειψη στρατηγικής κι οργανωμένου σχεδίου ως προς τον ιαματικό τουρισμό, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα να μην υπάρχει ένας ολοκληρωμένος φάκελος για την ιστορία, τον πολιτισμό και τις θεραπευτικές δυνατότητες όλων των ελληνικών λουτροπόλεων.
* Υπάρχει αδιαφορία για την εκπαίδευση πάνω σε συγκεκριμένους κλάδους στην αποκατάσταση ηλικιωμένων, ακόμη και από εκπροσώπους των τοπικών κοινωνιών.
* Αγνοια ως προς άλλες μορφές εναλλακτικού ιαματικού τουρισμού π.χ. θαλασσοθεραπεία, κλιματοθεραπεία (π.χ. αεροθεραπεία), όπως γινόταν στα παλαιά σανατόρια.



Πηγή: Ελευθεροτυπία
Δημοσιεύτηκε στις 28/09/2013