12,3 εκατ. θύματα εκμετάλλευσης παγκοσμίως

Μόλις 3.000 καταδίκες ανά το παγκόσμιο για εμπορία
προσώπων

Της Μαριλένας Παναγή

Η τρίτη πιο προσοδοφόρα μορφή εγκλήματος παγκοσμίως μετά την εμπορία όπλων και ναρκωτικών είναι η εμπορία προσώπων, η οποία πολύ συχνά σχετίζεται με τη σεξουαλική εκμετάλλευση αλλά και την εκμετάλλευση φθηνού εργατικού προσωπικού. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που παγκοσμίως πέφτουν θύματα εμπορίας γύρω στα 12,3 εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ το κέρδος των εμπόρων ακουμπά τα περίπου $32 δισεκατομμύρια ετησίως.
Όπως παρατηρείται σε ολόκληρο τον κόσμο, ο αριθμός των θυμάτων εμπορίας είναι κατά πολύ μεγαλύτερος των εμπόρων οι οποίοι οδηγούνται ενώπιον της Δικαιοσύνης και καταδικάζονται για τα εγκλήματά τους.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι, κατά το 2010, σε ολόκληρο τον κόσμο και ενώ ο αριθμός των θυμάτων ξεπέρασε τα 12 εκατομμύρια, καταδικάστηκαν μόλις 3.000 έμποροι.
Οι αριθμοί αυτοί σε αναλογία απαντώνται και στην κυπριακή πραγματικότητα, καθώς το ίδιο έτος, 2010 δηλαδή, ενώ είχαν εντοπιστεί 24 θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και 17 θύματα εκμετάλλευσης στην εργασία, οδηγήθηκε στο δικαστήριο και καταδικάστηκε ένα μόνο εμπλεκόμενο άτομο. Παράλληλα, κάποιες υποθέσεις είχαν αθωωτικές αποφάσεις (βεβαίως αρκετές παρέμειναν σε εκκρεμότητα και προωθήθηκαν το 2011).
Να αναφερθεί ωστόσο ότι από την Κύπρο, υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο περνούν γύρω στις 2.000
γυναίκες οι οποίες αποτελούν το «εργατικό δυναμικό» της βιομηχανίας του σεξ, η οποία ζει και βασιλεύει και αφήνει στους εμπόρους εκατομμύρια ευρώ ετησίως (και μάλιστα χωρίς καμία απολύτως φορολογία).

Η κοινωνική διαφθορά σύμμαχος των εμπόρων

ΕΝΑ από τα σημαντικότερα σημεία τα οποία ανέπτυξαν οι εμπειρογνώμονες κατά τη χθεσινή παρουσίαση που διοργανώθηκε από την αμερικανική πρεσβεία, ήταν ή ανοχή της κοινωνίας και γενικά «η κοινωνική διαφθορά η οποία λειτουργεί ως σύμμαχος των εμπόρων», ενώ οι πιο συχνές μορφές εμπορίας προσώπων είναι η σεξουαλική εκμετάλλευση και η εκμετάλλευση στην εργασία.
Κύρια αιτία για τη μη καταδίκη των ενόχων στις υποθέσεις αυτές, εκτός από την κοινωνική διαφθορά και ανοχή, αναφέρεται επίσης και η συμπεριφορά των ίδιων των θυμάτων εκμετάλλευσης.
Για αυτό και όπως επεσήμαναν οι ειδικοί, θα πρέπει τόσο οι δημόσιοι κατήγοροι (εισαγγελείς ή οι διωκτικές Αρχές) όσο και οι δικηγόροι των θυμάτων να γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν στα δικαστήρια αυτές τις υποθέσεις. Παράλληλα και οι δικαστές θα πρέπει να είναι σωστά επιμορφωμένοι ώστε να μπορούν να κατανοήσουν τις ιδιαιτερότητες της κάθε περίπτωσης.
Συγκεκριμένα, οι δικαστές θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η εμπορία προσώπων δεν αναγνωρίζεται εύκολα βάσει στοιχείων, ότι τα θύματα πολύ συχνά δεν αναγνωρίζουν τους εαυτούς τους ως «θύμα» και πως πολύ εύκολα μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα άτομο επέλεξε τον συγκεκριμένο τρόπο ζωής, αφού μπορούσε ανά πάσα στιγμή να ξεφύγει.
Από πλευράς τους, οι διωκτικές Αρχές αλλά και οι δικηγόροι επιβάλλεται να παρουσιάζουν υποθέσεις σωστά στοιχειοθετημένες και ξεκάθαρες. Σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς, θα πρέπει να παρουσιάζουν μαρτυρίες βασισμένες σε τεκμήρια, που να αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Να κατατίθενται τεκμήρια όπως φωτογραφίες, βίντεο, τραπεζικοί λογαριασμοί, τηλεφωνικοί λογαριασμοί ή/και στοιχεία από τις Αρχές μετανάστευσης, ώστε να αποδεικνύεται ο χρόνος και ο τρόπος εισόδου των ατόμων στη χώρα.

Σωστή προετοιμασία θυμάτων/μαρτύρων

ΒΑΣΙΚΟ βήμα για την επιτυχία μιας προσαγωγής στο δικαστήριο αποτελεί η σωστή προετοιμασία των μαρτύρων, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είναι τα ίδια τα θύματα.
Ως εκ τούτου, τα θύματα θα πρέπει να νιώθουν πρώτα απ’ όλα ασφαλή, δηλαδή να τους παρέχεται ασφαλής διαμονή, τροφή, ένδυση κ.λπ. Θα πρέπει να κατανοήσουν ότι θα έχουν όλη τη στήριξη που χρειάζονται και παράλληλα να τους παρέχεται ειδική ψυχολογική στήριξη και συνεχής ενημέρωση για την πορεία της υπόθεσής τους. Βεβαίως, για να φθάσει μια υπόθεση στο δικαστήριο θα πρέπει πρώτα τα ίδια τα θύματα να είναι έτοιμα να συνεργαστούν με τις διωκτικές Αρχές. Για αυτό άλλωστε και οι καταδίκες σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πολύ λίγες. Αυτό συμβαίνει επειδή, συχνά τα θύματα δεν δίνουν τα πλήρη και πραγματικά τους στοιχεία, φοβούνται ότι εάν συνεργαστούν θα έχουν μπλεξίματα με το νόμο ή θα βρεθούν οι ίδιοι στα δικαστήρια για άλλα αδικήματα, όπως για παράδειγμα η παράνομη μετανάστευση και εργασία. Παράλληλα, τα θύματα συνήθως φοβούνται τις συνέπειες που θα έχει μια πιθανή συνεργασία τους με τις διωκτικές Αρχές, αφού πιστεύουν ότι οι «έμποροι» στη συνέχεια θα βλάψουν τους ίδιους ή τις οικογένειές τους (εκβιασμός).

Δημόσιοι λειτουργοί για χειρισμό των θυμάτων βίας

Τα τεράστια κενά που είχαν εντοπιστεί στον τρόπο αντιμετώπισης των θυμάτων βίας από τις εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες και κυρίως από τις Υπηρεσίες Υγείας, προσπαθεί να καλύψει το Υπουργείο Υγείας, το οποίο προχώρησε τους τελευταίους μήνες στη διοργάνωση σεμιναρίων επιμόρφωσης των δημοσίων λειτουργών. Όπως αναφέρεται σε απαντητική επιστολή του υπουργού Υγείας σε σχετική ερώτηση της βουλευτή Στέλλας Κυριακίδου, «από τον Ιανουάριο του 2011 συστάθηκε στο Υπουργείο Υγείας διατμηματική επιτροπή θυμάτων βίας» και οι όροι εντολής της επιτροπής αυτής «είναι η εκπαίδευση λειτουργών και η θεσμοθέτηση μηχανισμών για την αντιμετώπιση κρουσμάτων βίας». Ένα χρόνο μετά τη σύσταση της Επιτροπής, το υπουργείο Υγείας, τον Ιανουάριο του 2012, διοργάνωσε «διήμερο εργαστήριο με τη συμμετοχή ατόμων που θα αποτελέσουν τον πυρήνα εκπαίδευσης από όλα τα τμήματα. Συνδιοργανωτές καθώς και καθοδηγητές του εργαστηρίου ήταν εκπρόσωποι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα έτυχε παρακολουθησης από λειτουργούς όλων των ειδικοτήτων που εμπλέκονται σε θέματα βίας καθώς και από εκπροσώπους εξωϋπουργικών φορέων όπως οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, ο Σύνδεσμος Καταπολέμησης της Βίας στην Οικογένεια κ.λπ». Οι δύο ειδικοί, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, «κάλυψαν με βιωματικές μεθόδους τις κυριότερες μορφές διαπροσωπικής βίας, πχ έναντι παιδιών, συντρόφων ηλικιωμένων κ.λπ, στο εργαστήριο οι συμμετέχοντες γνώρισαν τον τρόπο της προσέγγισης της δημόσιας υγείας και έμαθαν μεθόδους βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα που στοχεύουν από το άτομο στην οικογένεια, την κοινότητα και την κοινωνία». Η εκπαίδευση «θα συνεχίζεται ως πρακτική της διά βίου μάθησης και θα καλύπτει τους δημόσιους λειτουργούς παγκύπρια». Να αναφέρουμε ότι έρευνα που διεξήχθη τα προηγούμενα χρόνια και αφορούσε την αντιμετώπιση των θυμάτων βίας από τις Υπηρεσίες Υγείας, είχε αποκαλύψει τεράστια κενά και έλλειψη συντονισμού μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών. Η σύσταση μάλιστα της συγκεκριμένης διατμηματικής επιτροπής ήταν αποτέλεσμα των ευρημάτων της έρευνας. Το πρόβλημα της βίας και κυρίως της βίας στην οικογένεια φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον στους αριθμούς, παρουσιάζει αυξημένα ποσοστά. Αρκεί να αναφέρουμε ότι το 2011 μόνο από τον Σύνδεσμο για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας στην οικογένεια είχαν καταγραφεί 1320 περιστατικά ενώ μόνο τον Ιανουάριο του 2012 καταγράφηκαν 103 περιπτώσεις. 

Πηγή: www.philenews.com

Δημοσιεύτηκε στις 04/05/2012