Ελλάδα - Λήμματα - διάδρομος, διακανονισμός, κράτος (νεοελληνικό), λογική, μεγαλοφυΐα, παράσταση, χειρονομία.

Βασίλης Παπαβασιλείου

 
διάδρομος. Οργανο άθλησης. Εξασφαλίζει τη φυσική κατάσταση του αθλουμένου. Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. κύριος Τόμσεν) την υπερεξασφαλίζει και κάνει τον άνθρωπο απάνθρωπο.

διακανονισμός. Ο βαθμός διαπλοκής του ελληνικού συστήματος με τον χρόνο του Υπερπέραν, τον οποίο υπαινιχθήκαμε το περασμένο Σάββατο, επιβεβαιώθηκε πανηγυρικά χάρη στην αποκάλυψη της ρύθμισης καταβολής χρεών που έγινε υπέρ συγκεκριμένου οφειλέτη του ΙΚΑ. Με βάση τη ρύθμιση αυτή η τελευταία δόση προβλέπεται να καταβληθεί τον Μάρτιο του 2404. Ερώτηση: Από ποιον;
Απάντηση: Προφανώς από τα χερουβείμ. Ερώτηση: Σε ποιον; Απάντηση: Εξίσου προφανώς, στα σεραφείμ. Σοβαρά τώρα. Από την όλη υπόθεση συγκρατούμε την αισιοδοξία του ασφαλιστικού οργανισμού ότι θα υπάρχει έπειτα από τέσσερις αιώνες και θα συμμετέχει, προφανώς, στις εκδηλώσεις για τα 1.200 χρόνια από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204), ενώ θα προετοιμάζεται να συμμετάσχει στη χιλιετηρίδα της Αλωσης της Βασιλεύουσας από τους Οθωμανούς (1453). Ανάλογη αισιοδοξία εμπνέει βεβαίως η εμπιστοσύνη του οφειλέτη στη μακροημέρευση της επιχείρησης και της γενιάς του.

κράτος (νεοελληνικό). Πέθανε επειδή δεν ήθελε να ξέρει τίποτα, δεν ήθελε να μάθει τίποτα και δεν μπορούσε να μετρά. Και νεκρό ακόμη παραμένει πιστό στις παραδόσεις (βλέπε τις περιπέτειες της λίστας Λαγκάρντ). Είναι λυπηρό ότι τόση αθωότητα, τόση καλοκαγαθία, τόση ανθρωπιά και τόση αγάπη είχαν μια τέτοια κατάληξη. Τελικά, πρέπει να το πάρουμε απόφαση: το νεοελληνικό κράτος δεν ήταν φτιαγμένο γι' αυτόν τον ανελέητο και απάνθρωπο κόσμο. Πολύ καλά, λοιπόν, έκανε και τον αποχαιρέτησε για να βρεθεί στον Αλλο. Οσο για τη ζωή του, βλέπε παρακάτω.

λογική. Η ζωή του ήταν ένας επικός αγώνας εναντίον των απλών μαθηματικών και της κοινής λογικής. Το αποκορύφωμα αυτής της τάσης ζήσαμε τα τελευταία τριάντα χρόνια. Επρόκειτο για έναν πανηγυρισμό του γεγονότος της ύπαρξης. Ταιριάζει εδώ ο χαρακτηρισμός του Χέρμαν Μπροχ για το λυκόφως της Βιέννης των Αψβούργων: «χαρούμενη Αποκάλυψη». Κι όχι μόνο αυτό. Σαν την Κακανία του Μούζιλ (δηλαδή την ίδια τη Βιέννη), η Ελλάδα ήταν, από μια άποψη, «μια χώρα για μεγαλοφυΐες» - και αυτό στάθηκε η αιτία του χαμού της.

μεγαλοφυΐα. Συνδέεται με την εξαιρετική δημιουργικότητα σε όλα τα επίπεδα: στην οικονομία, στην επιστήμη, στην τέχνη. Μπορεί, όμως, να αποσυνδεθεί από τις λεγόμενες «δυνάμεις του κακού», τη γοητεία, το έγκλημα και την απάτη; Τι είναι τελικά το «κακό»; Μια μεταφυσική έννοια ή η βαριά σκιά της ανθρώπινης ελευθερίας;

παράσταση. Συνήθως, όταν τελειώνει, οι πρώτοι που το ξέρουν είναι οι επί σκηνής ηθοποιοί. Οι θεατές το συνειδητοποιούν αμέσως μετά και, κατά κανόνα, ανταμείβουν τους θεράποντες του Διονύσου με το χειροκρότημά τους, τυπικό, θερμό ή ενθουσιώδες. Κάθε κανόνας, όμως, έχει τις εξαιρέσεις του. Μια τέτοια εξαίρεση βιώνει το ελληνικό κοινό τα τελευταία δυόμισι χρόνια παρακολουθώντας την παράσταση που δίνει το ελληνικό πολιτικό-μιντιακό σύστημα και το αντίστοιχο προσωπικό. Οι θεατές έχουν αντιληφθεί ότι το έργο έχει τελειώσει και παρακολουθούν κατάπληκτοι τους ερμηνευτές να συνεχίζουν τους μονολόγους και τις στιχομυθίες από ένα κείμενο που δεν το καταλαβαίνει κανείς επειδή απλούστατα ΕΧΕΙ ΛΗΞΕΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ. Οι ηθοποιοί δεν έχουν πάρει είδηση ότι η παράσταση τελείωσε. Το κοινό δεν σηκώνεται να φύγει. Από σεβασμό για τις μεγάλες στιγμές που του χάρισε κατά το πρόσφατο παρελθόν ο θλιβερός θίασος, που αερολογεί σήμερα μπροστά στα μάτια του, παραμένει στις θέσεις του. Τυπικά, δηλαδή, τα καθίσματα δεν είναι κενά, μόνο που η (Μεταθανάτια; Ληξιπρόθεσμη; Μεταχρονολογημένη;) παράσταση εξελίσσεται μοιραία μέσα σε κενό αέρος.

χειρονομία. Η ακύρωση του κειμένου λειτουργεί σαν συντελεστής μεγέθυνσης των χειρονομιών των υποκριτών. Οι ίδιοι δεν καταβάλλουν καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια, δεν «υπερπαίζουν». Σε σχέση μάλιστα με το πρόσφατο παρελθόν, με το μεγαλόστομο ύφος και τις ρητορικές εξάρσεις των ένδοξων ημερών, μοιάζουν μάλλον συνεσταλμένοι. Καθώς, όμως, το κείμενο έχει καταστεί αέρας κοπανιστός, ακόμη και η φυσιολογική σύσπαση των χειλιών που συνοδεύει την εκφορά του «λόγου» φαντάζει τερατώδης. Κάτι σαν βωβός κινηματογράφος, δηλαδή, όχι σε επίπεδο πομπού, αλλά σε αυτό του δέκτη. Σάμπως η ταινία (παράσταση) να παραμένει ομιλούσα αλλά να απευθύνεται σε κωφάλαλους θεατές. Πώς έγραφαν παλιά στα πρακτικά της Βουλής; «Ομιλεί μη ακουόμενος».


Πηγή: Τα Νέα
Δημοσιεύτηκε στις 13/10/2012