Ελληνικός Κινηματογράφος - Συνέντευξη με το Γιάννη Σμαραγδή: "Βρισκόμαστε στο όριο μιας εθνικής κατάθλιψης".

«Εκανε τη διαδρομή του Οδυσσέα και την ολοκλήρωσε, επέστρεψε στην πατρίδα του και τα έδωσε όλα σ' αυτήν», λέει ο σκηνοθέτης για τον Ιωάννη Βαρβάκη, τον ήρωα της νέας του ταινίας «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι»

Άντα Δαλιάκα 

adaliaka@pegasus.gr

«Αισθάνομαι σαν ένας λοχαγός που είχε αναλάβει μια αποστολή για την προστασία της πατρίδας», λέει για τη νέα του ταινία ο Γιάννης Σμαραγδής.

Υπερπαραγωγή με διεθνείς σταρ, σε μια εποχή κάθε άλλο παρά ευνοϊκή για τέτοιου μεγέθους πρότζεκτ, η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι», κάνει πρεμιέρα στις ελληνικές αίθουσες στις 11 Οκτωβρίου. Ο σκηνοθέτης μιλάει για το φιλμ που φιλοδοξεί να επαναλάβει την επιτυχία του «El Greco».

Πώς προέκυψε η βιογραφία του Ιωάννη Βαρβάκη; Συναντήσατε δυσκολίες;
Στον Βαρβάκη με έφεραν μια σειρά από γεγονότα. Πιο συγκεκριμένα, μου έφερε τη βιογραφία του ένας απόφοιτος της Βαρβακείου Σχολής, o Δημήτρης Τζάνας, λίγο πριν ξεκινήσω τον «El Greco». Κάποια στιγμή όμως, όταν η ταινία αντιμετώπιζε κάποιες σοβαρές δυσκολίες και υπήρχε κίνδυνος να μη γυριστεί ο «El Greco», αποφάσισα να ξανακοιτάξω το πακέτο με τις σημειώσεις και έμεινα άναυδος από την ιστορία του Βαρβάκη. Αυτός ο άνθρωπος έκανε τη διαδρομή του Οδυσσέα και την ολοκλήρωσε, επέστρεψε στην πατρίδα του και τα έδωσε όλα σ' αυτήν. Αισθάνθηκα ότι ήταν ένας ήρωας που έζησε στο παρελθόν αλλά «έδειχνε» το θετικό μέλλον των Ελλήνων. Η υλοποίησή της ήταν δύσκολη κυρίως όσον αφορά τη χρηματοδότηση και παρ' όλο που ολοκληρώθηκε, εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για τακτοποίηση οικονομικών εκκρεμοτήτων. Για το κενό που υπάρχει, αναζητούμε επενδυτές από το εξωτερικό. Θα δούμε.
Στο φιλμ, τον Βαρβάκη υποδύεται ο Γερμανός ηθοποιός Σεμπάστιαν Κοχ ενώ το καστ συμπληρώνουν διάσημοι Ευρωπαίοι, όπως η Κατρίν Ντενέβ και ο Τζον Κλιζ. Πώς προέκυψαν αυτές οι επιλογές;
Με τον Τζον Κλιζ γίναμε, από την πρώτη στιγμή που συναντηθήκαμε, φίλοι και παίζαμε την ώρα των γυρισμάτων, υπήρχε ένα υπόγειο χιούμορ μεταξύ μας που το καταλάβαινε μόνο εκείνος κι εγώ. Στο τελευταίο πλάνο της ταινίας, όταν τελείωσαν τα γυρίσματα, ο Κλιζ με αιφνιδίασε γιατί με τράβηξε στην αγκαλιά του και έκανε μια πολύ θερμή δήλωση. Να πω και κάτι άλλο. Αυτός είναι 1,97 κι εγώ 1,72 και του έκανα συνεχώς τον κοντό... Ξεσπούσαμε στο γέλιο. Για την Ντενέβ, όταν κάναμε τη σκηνή της ήρθε στα γυρίσματα με τα δικά της ρούχα και όταν παρουσιάστηκε μπροστά στο συνεργείο και στους υπόλοιπους ηθοποιούς ντυμένη πλέον με αυτά του ρόλου, άρχισαν όλοι να τη χειροκροτούν αυθόρμητα. Γιατί ήταν πλέον η Μεγάλη Αικατερίνη. Σε όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων της σκηνής της πρώτης συνάντησης με τον Βαρβάκη δεν έφυγε από τον θρόνο και σου έπαιρνε το μάτι. Δίπλα της ο Σεμπάστιαν Κοχ, ένας τεράστιος ηθοποιός, και όμως κοιτούσες εκείνη. Η Ντενέβ ήρθε ως μεγάλη σταρ και έφυγε ως μεγάλη σταρ. Στο ενδιάμεσο έπαιξε και τη Μεγάλη Αικατερίνη. Οσο γιατί δεν επέλεξα Ελληνα ηθοποιό για να ερμηνεύσει τον Βαρβάκη, επέλεξα έναν Γερμανό ηθοποιό που στο τέλος έγινε ένας από εμάς. Αν όχι Ελληνας, οπωσδήποτε ένας ισχυρός φιλέλληνας.
«Καβάφης», «El Greco» και «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι». Και οι τρεις ταινίες δείχνουν το ενδιαφέρον σας για Ελληνες που διαπρέπουν στη διασπορά.
Αυτό που με εξιτάρει περισσότερο είναι ότι μέσα από μια βιογραφία, από έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, μπορώ να δείξω στους συνανθρώπους μου τη διαδρομή της ψυχής του. Η διαδρομή της ανθρώπινης οντότητας δεν κρύβει μόνο τα προφανή. Υπάρχει η διαδρομή της ψυχής, η οποία αξίζει να αναδυθεί στην επιφάνεια. Ο θεατής έχει την ευκαιρία πιο εύκολα να ταυτιστεί με ένα ταξίδι που έχει πρόσωπο. Μπορεί να εισπράξει την ουσία της ζωής που είναι η έσω διαδρομή της ψυχής του.
Πιστεύετε ότι ο ελληνικός λαός έχει ψυχικά αποθέματα για να επιβιώσει της πρωτοφανούς κρίσης που περνάει;
Αυτήν την περίοδο η ψυχή μας είναι τραυματισμένη. Βρισκόμαστε στο όριο μιας εθνικής κατάθλιψης. Ομως πιστεύω ότι θα συνέλθουμε από όλο αυτό και μάλιστα γρήγορα. Εμείς οι Ελληνες έχουμε την ιερή υποχρέωση ως λαός και ως έθνος να σταθούμε όρθιοι. Πρέπει να διαφυλάξουμε το πνευματικό κύτταρό μας και τις πολιτιστικές μας αξίες για να μπορεί ανά πάσα στιγμή όταν θα χρειαστεί η ανθρωπότητα να ξαναβρεί πάλι το μέτρο, που στους καιρούς μας χάνεται, για να μπορέσει το ανθρώπινο γένος να ξαναβρεί τον βηματισμό του, για να προχωρήσει μπροστά. Αυτό θα συμβεί στο μέλλον, είμαι σίγουρος.
Μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας στο Φεστιβάλ του Τορόντο και λίγες μέρες πριν από την έξοδό της στις ελληνικές αίθουσες, τι είναι αυτό που κυριαρχεί στη σκέψη σας;
Υπάρχει μια αταραξία... Νηνεμία... Ή αλλιώς η ηρεμία του στρατιώτη. Αισθάνομαι σαν ένας λοχαγός που είχε αναλάβει μια αποστολή για την προστασία της πατρίδας, την έπραξε χωρίς να κοιτάζει τις πληγές και τα βόλια που τη βρίσκουν. Η αποστολή ήταν να τελειώσω την ταινία. Από δω και μπρος είναι έτοιμη να «πετάξει» στα μάτια, ακριβέστερα στις ψυχές των θεατών. Εύχομαι οι μελλοντικοί θεατές να πάρουν δύναμη και να αισθανθούν τη δόνηση της αγάπης των συντελεστών που την ολοκλήρωσαν. Χωρίς αγάπη, τίποτα δεν μπορεί αληθινά να υπάρξει.
Θα συνεχίσετε με κάτι εξίσου μεγαλόπνοο;
Θα επαναλάβω κάτι που έλεγε συχνά ο γλύπτης Μιχαήλ Αγγελος, όταν τον ρωτούσαν ποιο είναι το επόμενο έργο: έχω στο στομάχι μου μια Πιετά, λίγο πιο πάνω έναν Αγγελο, λίγο πιο ψηλά σχεδόν στον λαιμό έναν Δαβίδ που προσπαθούν να βγουν... Τι θα βγει πρώτο δεν ξέρω... Ιδωμεν!..
Η ταινία σε αριθμούς
Η ιστορία του Ιωάννη Βαρβάκη ξεκινάει από τα Ψαρά πριν από την επανάσταση των Ελλήνων κατά των Τούρκων, φτάνει μέχρι την αυλή της Αικατερίνης της Μεγάλης και καταλήγει στην επαναστατημένη Ελλάδα του 1821. Στο καστ της ταινίας συμμετέχουν ηθοποιοί από έξι χώρες (Σεμπάστιαν Κοχ, Τζον Κλιζ, Κατρίν Ντενέβ, Εβγκένι Στίσκιν, Ολγκα Σουτούλοβα, Χουάν Ντιέγκο Μπότο και Νικ Ασντον περιστοιχίζουν πολλοί Ελληνες ηθοποιοί όπως οι Λάκης Λαζόπουλος, Ακης Σακελλαρίου, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, Παύλος Κοντογιαννίδης, Χριστόφορος Παπακαλιάτης και Γιώργος Κοτανίδης). Για τις ανάγκες της παραγωγής φτιάχτηκαν 300 νέα κοστούμια ενώ επιπλέον 800 ενοικιάστηκαν από το εργαστήριο του Cornejo στην Ισπανία. Συμμετείχαν περίπου 100 ηθοποιοί και 1.000 κομπάρσοι, ενώ χρειάστηκαν 400 κουτιά φιλμ 35 mm. Τρία διαφορετικά πολυπληθή συνεργεία κατασκεύασαν τα ντεκόρ της ταινίας, όπως τα καράβια, το καρνάγιο, το παλάτι, καθώς και μικρά και μεγάλα αντικείμενα εποχής.

• Εκθεση
  Στην Πέτρινη Αποθήκη της Πολιτιστικής Ακτής Πειραιά φιλοξενείται έκθεση αφιερωμένη στον Ιωάννη Βαρβάκη με αντικείμενα της ταινίας.

Πηγή: Έθνος
Δημοσιεύτηκε στις 06/10/2012