Ανακατανομή της τράπουλας στη Μέση Ανατολή;

   

     ΤΟ  ΙΡΑΝ ΚΑΙ  Η ΤΡΑΠΟΥΛΑ

        Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*

Φαίνεται ότι το Ιράν έχει πετύχει να ανακατέψει την τράπουλα όχι  μόνο στις σχέσεις και τις ισορροπίες ανάμεσα στις χώρες της Μέσης Ανατολής αλλά και σε αυτές στο επίπεδο των Μεγάλων Δυνάμεων. Η αποτυχία της τελευταίας διάσκεψης της Γενεύης για  το  πυρηνικό του πρόγραμμα είναι μόνο κατά το ήμισυ αποτυχία στο μέτρο που οι διαπραγματεύσεις θα επαναληφθούν σύντομα και στο γεγονός ότι δεν προκλήθηκαν αλληλοκατηγορίες ούτε και εκφράστηκε καμιά πικρία όπως συνέβαινε στο παρελθόν όταν παρόμοιες διαπραγματεύσεις κατέληγαν σε αδιέξοδο. Η αποτυχία των τελευταίων διαπραγματεύσεων αποδόθηκε στη Γαλλία, ενώ Αμερικανοί, Γερμανοί, Άγγλοι, Ρώσοι και Κινέζοι είχαν μάλλον συγκατανεύσει στην υπογραφή μιας ενδιάμεσης μεταβατικής συμφωνίας. Μάλιστα διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι το Ιράν είχε αποδεχτεί το τελικό ανακοινωθέν που ετοίμασαν οι Αμερικανόι για τη διάσκεψη της Βιέννης και ότι εκείνος που το τορπίλλησε ήταν ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το εμπάργκο δεν ζημιώνει μόνο το Ιράν αλλά και τις χώρες της Δύσης που θέλουν να επαναλάβουν το εμπόριο και τις πάσης φύσεως οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν. Λέγεται μάλιστα ότι ένας από τους λόγους που το Παρίσι τορπίλλησε τη συμφωνία ήταν γιατί οι γαλλικές εταιρείες σε αντίθεση με τις αγγλικές και τις γερμανικές δεν είναι  ακόμη έτοιμες για την επανάληψη των οικονομικών αυτών ανταλλαγών. Πρόκειται για τεράστια συμφέροντα και γίνεται λόγος για πολλά δισεκατομμύρια. Έχει γραφτεί ακόμη στο διεθνή τύπο ότι το Παρίσι τορπίλλησε τη συμφωνία  ενεργώντας όχι μόνο εκ μέρους του Ισραήλ αλλά και εκ μέρους της Σαουδικής Αραβίας, εξίσου εχθρικής όπως και το Ισραήλ στην προσέγγιση με το Ιράν. Η Σαουδική Αραβία φαίνεται να υποσχέθηκε στη Γαλλία ότι θα αγοράσει τεράστιες ποσότητες γαλλικού οπλισμού σε αντίδραση για την αμερικανική υποχώρηση τόσο στο θέμα της Συρίας  όσο και σε αυτό του Ιράν.

Είναι πιθανόν να υπερεκτιμάται ο ρόλος της Γαλλίας αλλά είναι γεγονός ότι ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, μια πολιτική μετριότητα που έχει αποτύχει να αντιμετωπίσει τόσο τα εσωτερικά όσο και τα διεθνή προβλήματα της χώρας του, επιδιώκει με κάθε τρόπο να παρουσιάζεται ότι ασκεί επιρροή στη διεθνή σκηνή. Το Παρίσι όμως έχει χάσει το τρένο τόσο στην Ευρώπη που παραδόθηκε στους Γερμανούς όσο και στη διεθνή σκηνή όπου απομονώθηκε σταδιακά από τις άλλες μεγάλες δυνάμεις παρά την προσπάθειά του να φαίνεται αρεστό στους Αμερικανούς. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ιράν πέτυχε, τουλάχιστον προσωρινά, να ανακατέψει την τράπουλα στις σχέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων, έχοντας βέβαια και τη ρωσική υποστήριξη. Στην Μέση Ανατολή η Σαουδική Αραβία είναι εξοργισμένη για την επιβίωση στη Συρία του καθεστώτος ΄Ασαντ εξαιτίας της αμερικανικής αναποφασιστικότητας αλλά και για την προσέγγιση της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη. Έτσι η μόνη χώρα στην οποία μπορεί να υπολογίζει τόσο στο Συριακό όσο και στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν είναι η Γαλλία.

Σε κάθε περίπτωση όμως το Ιράν έχει πετύχει να εξέλθει από τη διεθνή απομόνωση και να είναι μάλιστα υπολογίσιμος παράγοντας για την εξεύρεση μιας λύσης στο πρόβλημα του πολέμου στη Συρία. Η άλλη χώρα στην περιοχή που είναι ανήσυχη με όλες αυτές τις περιοχή έχουν υποχωρήσει. Γι’αυτό το λόγο η Άγκυρα φαίνεται να στρέφεται ξανά προς την Ευρώπη. Η αλλοπρόσαλλη όμως στάση του Ερντογάν σε πολλά θέματα δεν την βοηθά στα σχέδιά της ούτε για την ευρωπαϊκή της προοπτική ούτε  και για τις φιλοδοξίες της στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Υ.Γ.

Ο Χρήστος Πουργουρίδης έκανε μια αποκάλυψη : Πως οι φίλοι του στην Ευρώπη τον πληροφορούν ότι ο Αναστασιάδης άλλα τους λέει από αυτά που «ηρωϊκά» διακηρύσσει για εσωτερική κατανάλωση. Δεν χρειαζόταν βέβαια να μας πληροφορήσει ο κ. Πουργουρίδης για τις πραγματικές προθέσεις του Αναστασιάδη. Ο Αναστασιάδης είναι ο Αναστασιάδης... Όπως τον γνωρίσαμε το 2004 να υπερασπίζεται φανατικά το σχέδιο Ανάν και να καταγγέλλει τη χώρα του επειδή στάθηκε όρθια στους εκβιασμούς. Τα υπόλοιπα είναι για αφελείς, όσο να τελειώσουν και οι υποχρεώσεις απέναντι στο Καρογιάν και λοιπούς συμάχους της νομής της εξουσίας. Μόνο η λαϊκή αντίσταση, αν υπάρξει, θα ανακόψει τα σχέδια του.

Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης.

* .E-mail   stephanos.constantinides@gmail.com