Στέφανος Κωνσταντινίδης*
Καθώς είναι γνωστό, ο Βλαντιμίρ Πούτιν, επειδή συνταγματικά δεν μπορούσε να διεκδικήσει μια τρίτη θητεία στην προεδρία της Ρωσίας, ανέδειξε στο πόστο αυτό τον προστατευόμενό του Ντιμίτρι Μεντβέτεβ και ο ίδιος κράτησε τη θέση του πρωθυπουργού. Αν και ο Πούτιν θεωρείται πάντα ο ισχυρός άντρας της Ρωσίας, φαίνεται ότι με το πέρασμα του χρόνου και ο παλιός προστατευόμενός του ανεξαρτητοποιήθηκε σχετικά και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις εξέφρασε διαφωνίες με τον Πούτιν. Καθώς πλησιάζει η επόμενη εκλογική αναμέτρηση για την εκλογή προέδρου της Ρωσίας, φαίνεται να αναπτύσσεται ένας ανταγωνισμός ανάμεσα στον Μεντβέτεβ και τον Πούτιν.
Και οι δύο φυσικά δηλώνουν ότι το θέμα αυτό θα ρυθμιστεί ανάμεσά τους και ότι δεν πρόκειται να διεκδικήσουν ανταγωνιστικά την προεδρία της χώρας τους. Εντούτοις, παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις τους, οι πολιτικοί αναλυτές των ρωσικών πραγμάτων διερωτώνται αν η συμμαχία τους θα κρατήσει ως το τέλος. Δεδομένου όμως ότι ανήκουν στο ίδιο κόμμα, ξεχωριστή κάθοδός τους στις προεδρικές εκλογές θα σημάνει και τη διάσπαση του κόμματος. Οι περισσότεροι όμως πολιτικοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο Πούτιν ελέγχει τόσο το κόμμα όσο και τους ρωσικούς μηχανισμούς εξουσίας, και θα είναι δύσκολο για τον Μεντβέτεβ να τον αντιμετωπίσει. Εκτός και αν τελικά ο ίδιος ο Πούτιν αποφασίσει να τον αφήσει και σε μια δεύτερη προεδρική θητεία, διατηρώντας ο ίδιος τη θέση του πρωθυπουργού.
Η πολιτική κατάσταση στη Ρωσία έχει σχετικά σταθεροποιηθεί και παρά τις όποιες διαφωνίες ανάμεσα στους δύο άνδρες, επί της ουσίας η συνεργασία τους υπήρξε θετική και αποτελεσματική. Οι διαφωνίες τους άλλωστε φαίνεται να είναι περισσότερο σε επίπεδο στυλ και στο γεγονός ότι πρόκειται για διαφορετικές προσωπικότητες. Κατά καιρούς λέχθηκε πως ο Μεντβέτεφ ήταν περισσότερο δημοκρατικός και ότι προωθούσε ένα πιο δημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο για τη Ρωσία.
Αντίθετα ο Πούτιν θεωρείται περισσότερο αυταρχικός και ότι δείχνει λιγότερο σεβασμό στους δημοκρατικούς θεσμούς. Εντούτοις θα πρέπει να θυμάται κανείς ότι σεβάστηκε το ρωσικό Σύνταγμα που δεν του επέτρεπε να διεκδικήσει μια τρίτη συνεχόμενη προεδρική θητεία, ενώ είχε τη δυνατότητα να το τροποποιήσει για να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του. Ενδεχομένως ο αυταρχικός χαρακτήρας του Πούτιν να προέκυψε και από το χάος που κληρονόμησε από τον προκάτοχό του, τον μεθύστακα Μπορίς Γιέλτσιν. Καθώς το κράτος ήταν ανύπαρκτο και οι διάφοροι ολιγάρχες κατεσπάραζαν την εποχή εκείνη τον πλούτο της χώρας, ο Πούτιν χρειάστηκε να πάρει δύσκολες αποφάσεις για να αναστηλώσει το κύρος του κράτους και να αφαιρέσει ένα μέρος του εθνικού πλούτου από τους ολιγάρχες, οι οποίοι τον είχαν κατακλέψει (τον πλούτο) με τις αποκρατικοποιήσεις μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.
Είναι βέβαιο ότι το ρωσικό δημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο παρουσιάζει πολλαπλές αδυναμίες. Από την άλλη όμως, θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψη το γεγονός ότι η χώρα αυτή δεν γνώρισε ποτέ προηγουμένως τη δημοκρατία δυτικού τύπου. Από την τσαρική εποχή πέρασε στην κομμουνιστική διακυβέρνηση και επομένως μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης δεν υπήρχαν οι δημοκρατικές εμπειρίες, όπως τουλάχιστον αναπτύχθηκαν στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα πώς θα λυθεί το πρόβλημα της τωρινής διαρχίας, οι δημοκρατικοί θεσμοί στη χώρα αυτή, παρά τις όποιες αδυναμίες τους, δεν πρόκειται να υποχωρήσουν. Ούτε οι δύο Ρώσοι ηγέτες το επιθυμούν αλλά ούτε και ο ρωσικός λαός θα το επιτρέψει.
*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ε-mail stephanos.constantinides@gmail.com
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 07/08/2011
Και οι δύο φυσικά δηλώνουν ότι το θέμα αυτό θα ρυθμιστεί ανάμεσά τους και ότι δεν πρόκειται να διεκδικήσουν ανταγωνιστικά την προεδρία της χώρας τους. Εντούτοις, παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις τους, οι πολιτικοί αναλυτές των ρωσικών πραγμάτων διερωτώνται αν η συμμαχία τους θα κρατήσει ως το τέλος. Δεδομένου όμως ότι ανήκουν στο ίδιο κόμμα, ξεχωριστή κάθοδός τους στις προεδρικές εκλογές θα σημάνει και τη διάσπαση του κόμματος. Οι περισσότεροι όμως πολιτικοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο Πούτιν ελέγχει τόσο το κόμμα όσο και τους ρωσικούς μηχανισμούς εξουσίας, και θα είναι δύσκολο για τον Μεντβέτεβ να τον αντιμετωπίσει. Εκτός και αν τελικά ο ίδιος ο Πούτιν αποφασίσει να τον αφήσει και σε μια δεύτερη προεδρική θητεία, διατηρώντας ο ίδιος τη θέση του πρωθυπουργού.
Η πολιτική κατάσταση στη Ρωσία έχει σχετικά σταθεροποιηθεί και παρά τις όποιες διαφωνίες ανάμεσα στους δύο άνδρες, επί της ουσίας η συνεργασία τους υπήρξε θετική και αποτελεσματική. Οι διαφωνίες τους άλλωστε φαίνεται να είναι περισσότερο σε επίπεδο στυλ και στο γεγονός ότι πρόκειται για διαφορετικές προσωπικότητες. Κατά καιρούς λέχθηκε πως ο Μεντβέτεφ ήταν περισσότερο δημοκρατικός και ότι προωθούσε ένα πιο δημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο για τη Ρωσία.
Αντίθετα ο Πούτιν θεωρείται περισσότερο αυταρχικός και ότι δείχνει λιγότερο σεβασμό στους δημοκρατικούς θεσμούς. Εντούτοις θα πρέπει να θυμάται κανείς ότι σεβάστηκε το ρωσικό Σύνταγμα που δεν του επέτρεπε να διεκδικήσει μια τρίτη συνεχόμενη προεδρική θητεία, ενώ είχε τη δυνατότητα να το τροποποιήσει για να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του. Ενδεχομένως ο αυταρχικός χαρακτήρας του Πούτιν να προέκυψε και από το χάος που κληρονόμησε από τον προκάτοχό του, τον μεθύστακα Μπορίς Γιέλτσιν. Καθώς το κράτος ήταν ανύπαρκτο και οι διάφοροι ολιγάρχες κατεσπάραζαν την εποχή εκείνη τον πλούτο της χώρας, ο Πούτιν χρειάστηκε να πάρει δύσκολες αποφάσεις για να αναστηλώσει το κύρος του κράτους και να αφαιρέσει ένα μέρος του εθνικού πλούτου από τους ολιγάρχες, οι οποίοι τον είχαν κατακλέψει (τον πλούτο) με τις αποκρατικοποιήσεις μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.
Είναι βέβαιο ότι το ρωσικό δημοκρατικό θεσμικό πλαίσιο παρουσιάζει πολλαπλές αδυναμίες. Από την άλλη όμως, θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψη το γεγονός ότι η χώρα αυτή δεν γνώρισε ποτέ προηγουμένως τη δημοκρατία δυτικού τύπου. Από την τσαρική εποχή πέρασε στην κομμουνιστική διακυβέρνηση και επομένως μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης δεν υπήρχαν οι δημοκρατικές εμπειρίες, όπως τουλάχιστον αναπτύχθηκαν στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα πώς θα λυθεί το πρόβλημα της τωρινής διαρχίας, οι δημοκρατικοί θεσμοί στη χώρα αυτή, παρά τις όποιες αδυναμίες τους, δεν πρόκειται να υποχωρήσουν. Ούτε οι δύο Ρώσοι ηγέτες το επιθυμούν αλλά ούτε και ο ρωσικός λαός θα το επιτρέψει.
*Ο Στέφανος Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Κεμπέκ του Καναδά και επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ε-mail stephanos.constantinides@gmail.com
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 07/08/2011
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire