ΕΛΛΗΝΙΚΟ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΜΙΑ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΠΟΥ ΑΠΛΑ... ΞΕΧΑΣΤΗΚΕ
«Ασκήσεις επί χάρτου» για πάνω από 15 χρόνια, διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός που απλώς... ξεχάστηκε και ασύστολος τεμαχισμός της έκτασης των περίπου 5.500 στρεμμάτων, βρίσκονται πίσω από τη σημερινή ανάθεση της υπόθεσης του Ελληνικού στα χέρια του Χοσέ Αθεμπίγιο. Ο ρόλος του ώς σήμερα, σε εποχές... «opengov», παραμένει ασαφής, ενώ επισήμως έχει ανακοινωθεί ότι προσφέρει τις υπηρεσίες του αμισθί.
Ο Καταλανός πολεοδόμος οφείλει τις δάφνες του στο επιτυχημένο πείραμα αναμόρφωσης της Βαρκελώνης που, με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1992, της έχει εξασφαλίσει ώς σήμερα μια θέση στην πεντάδα των πιο δημοφιλών προορισμών της Ευρώπης. Συνόδευε τον Γιώργο Παπανδρέου στην πρώτη έξοδό του ως πρωθυπουργού στο χώρο του Ελληνικού και λίγο αργότερα έγινε γνωστό ότι ανέλαβε θέση συμβούλου στο γραφείο του. Εως τώρα δεν έχει διαρρεύσει κάποιο σχέδιό του, αλλά ορισμένοι στο υπουργείο Περιβάλλοντος κάνουν λόγο για «πολύ τσιμέντο», προφανώς ύστερα από απαίτηση του επενδυτικού σχήματος του Κατάρ, που φέρεται να ενδιαφέρεται για το πιο ενδιαφέρον «φιλέτο» της πρωτεύουσας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που, με πολλές τυμπανοκρουσίες, καλούνται ξένοι ειδικοί για να σχεδιάσουν την πρωτεύουσα. Η πρώτη πολεοδόμηση του 1833 υπογράφεται από τον Μακεδόνα Σταμάτη Κλεάνθη και τον Γερμανό Εντουαρντ Σάουμπερτ. Και δύο ήταν μαθητές του κορυφαίου αρχιτέκτονα της εποχής Καρλ Φρίντριχ Σίνκελ, ο οποίος, όπως αποκαλύπτει ο πολεοδόμος Γιάννης Μιχαήλ στο άρθρο του «Η παγκοσμιοποίηση του χωρικού μεσσιανισμού - Μια νέα μετάκλιση ξένου ειδικού για την αναμόρφωση της Αθήνας» (περιοδικό «Ηλιαία», Νοέμβριος 2009), είχε προσκληθεί από τον τότε βασιλιά Οθωνα και είχε εκπονήσει ένα μεγαλόπνοο σχέδιο, το οποίο προέβλεπε την κατασκευή των ανακτόρων στο βράχο της Ακρόπολης! Στην αρχή είχε γίνει δεκτό με ενθουσιασμό, αλλά γρήγορα η κοινή γνώμη εξεγέρθηκε...
Ακολούθησαν και άλλοι ξένοι, ανάμεσά τους οι Λέο φον Κλέντσε, Λούντβιγκ Χόφμαν, Ερνεστ Χεμπράρ, Βέρνερ Χέμπεμπραντ, ενώ σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη Αθήνα αποτελεί η κυκλοφοριακή μελέτη Σμιθ (1965).
Από το 1996
Οι σχεδιασμοί για το Ελληνικό έπρεπε να έχουν ξεκινήσει από το 1996, έτος ψήφισης του νόμου για το νέο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας στα Σπάτα. Η σύμβαση όριζε σαφώς ότι με την έναρξη λειτουργίας του έπρεπε να κλείσουν οι παλιές εγκαταστάσεις στο Ελληνικό, όπως και έγινε. Προέβλεπε όμως τη δημιουργία φορέα διαχείρισης για την ανάπτυξη του παλιού αεροδρομίου, που έως σήμερα δεν έχει συγκροτηθεί. Τυχαίο;
Το 2001 είχε παρουσιαστεί η πρώτη μελέτη, ένα είδος γενικού σχεδιασμού, από ομάδα του Πολυτεχνείου με επικεφαλής τον καθηγητή της πολεοδομίας Λουδοβίκο Βασενχόφεν. Προέβλεπε τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου και ήπια οικιστική ανάπτυξη 1.000 στρεμμάτων, ώστε να εξασφαλιστούν κονδύλια για το έργο και για την αγορά ακινήτων σε γειτονιές της πρωτεύουσας με έλλειψη κοινόχρηστων χώρων.
Ακολούθησε διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός, υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ενωσης Αρχιτεκτόνων (UIA), τα αποτελέσματα του οποίου είχαν ανακοινωθεί στα μέσα του 2004. Είχε μάλιστα υπογραφεί σύμβαση με την ομάδα των νικητών για την εκπόνηση της μελέτης εφαρμογής. Ηταν μια κίνηση εντυπωσιασμού από την τότε πολιτική ηγεσία του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ, αφού το 2005, με το νόμο της μετα-ολυμπιακής αξιοποίησης, περιφράχτηκε έκταση 2.200 στρεμμάτων, σχεδόν το 40% του συνόλου, και μάλιστα στην «καρδιά» του χώρου, για να οριοθετηθούν οι εγκαταστάσεις που έχουν μισθωθεί για 30 χρόνια σε ιδιώτες ή έχουν παραχωρηθεί έναντι ενοικίου σε αθλητικά σωματεία.
Επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν, αλλά με βάση ενδεικτικούς υπολογισμούς το Δημόσιο έχει πληρώσει πάνω από το 2 εκατ. ευρώ για μελέτες που έχουν μείνει στα χαρτιά.
Η ...επιστράτευση
Υστερα επιστρατεύθηκε ο Χοσέ Αθεμπίγιο, προφανώς για να ακυρώσει τις δεσμέυσεις όλων των κατά καιρούς πρωθυπουργών. Μπορεί σήμερα η Ελλάδα να μη διαθέτει πολεοδόμους ισάξιους του Κωνσταντίνου Δοξιάδη και του Γιώργου Κανδύλη. Αλλωστε στις νεότερες γενιές δεν δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξει τις ιδέες της, με δεδομένη την ανυπαρξία πολεοδομικού σχεδιασμού για πολλές δεκαετίες. Είναι ενδεικτικό ότι οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις χωροθετήθηκαν χωρίς να έχει προηγηθεί ένα master plan, και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις με προκλητική παραβίαση του Ρυθμιστικού της πρωτεύουσας. Κατασκευάστηκαν χωρίς πρόβλεψη για την «επόμενη ημέρα» και με το Ελληνικό να αντιμετωπίζεται ως... «χωματερή» για γήπεδα που ήταν ανεπιθύμητα σε άλλες περιοχές.
Παρά τη μόνιμη απέχθεια των εκάστοτε κυβερνώντων για το σχεδιασμό του χώρου, υπάρχουν αρκετές ομάδες πολεοδόμων που δραστηριοποιούνται, και μάλιστα με επιτυχία, εκτός συνόρων. Αναφέρουμε ενδεικτικά το γραφείο Γιώργου Αραχωβίτη και Λιάνας Μπόμπου, καθώς και την ομάδα του Αντώνη Νουκάκη και της Μπούκης Μπαμπάλου, που έχουν πρωτεύσει σε διεθνείς διαγωνισμούς για σχεδιασμό και ανάπλαση τμημάτων πόλεων στο εξωτερικό. Υπάρχουν επίσης αξιόλογα στελέχη με θητεία σε θέσεις διοίκησης, όπως η Αυγή Μαρκοπούλου, που ήταν στην ομάδα του Αντώνη Τρίτση. *
Πηγή : Ελευθεροτυπία, 5 Μαϊου 2011Οι σχεδιασμοί για το Ελληνικό έπρεπε να έχουν ξεκινήσει από το 1996, έτος ψήφισης του νόμου για το νέο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας στα Σπάτα. Η σύμβαση όριζε σαφώς ότι με την έναρξη λειτουργίας του έπρεπε να κλείσουν οι παλιές εγκαταστάσεις στο Ελληνικό, όπως και έγινε. Προέβλεπε όμως τη δημιουργία φορέα διαχείρισης για την ανάπτυξη του παλιού αεροδρομίου, που έως σήμερα δεν έχει συγκροτηθεί. Τυχαίο;
Το 2001 είχε παρουσιαστεί η πρώτη μελέτη, ένα είδος γενικού σχεδιασμού, από ομάδα του Πολυτεχνείου με επικεφαλής τον καθηγητή της πολεοδομίας Λουδοβίκο Βασενχόφεν. Προέβλεπε τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου και ήπια οικιστική ανάπτυξη 1.000 στρεμμάτων, ώστε να εξασφαλιστούν κονδύλια για το έργο και για την αγορά ακινήτων σε γειτονιές της πρωτεύουσας με έλλειψη κοινόχρηστων χώρων.
Ακολούθησε διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός, υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ενωσης Αρχιτεκτόνων (UIA), τα αποτελέσματα του οποίου είχαν ανακοινωθεί στα μέσα του 2004. Είχε μάλιστα υπογραφεί σύμβαση με την ομάδα των νικητών για την εκπόνηση της μελέτης εφαρμογής. Ηταν μια κίνηση εντυπωσιασμού από την τότε πολιτική ηγεσία του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ, αφού το 2005, με το νόμο της μετα-ολυμπιακής αξιοποίησης, περιφράχτηκε έκταση 2.200 στρεμμάτων, σχεδόν το 40% του συνόλου, και μάλιστα στην «καρδιά» του χώρου, για να οριοθετηθούν οι εγκαταστάσεις που έχουν μισθωθεί για 30 χρόνια σε ιδιώτες ή έχουν παραχωρηθεί έναντι ενοικίου σε αθλητικά σωματεία.
Επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν, αλλά με βάση ενδεικτικούς υπολογισμούς το Δημόσιο έχει πληρώσει πάνω από το 2 εκατ. ευρώ για μελέτες που έχουν μείνει στα χαρτιά.
Η ...επιστράτευση
Υστερα επιστρατεύθηκε ο Χοσέ Αθεμπίγιο, προφανώς για να ακυρώσει τις δεσμέυσεις όλων των κατά καιρούς πρωθυπουργών. Μπορεί σήμερα η Ελλάδα να μη διαθέτει πολεοδόμους ισάξιους του Κωνσταντίνου Δοξιάδη και του Γιώργου Κανδύλη. Αλλωστε στις νεότερες γενιές δεν δόθηκε η ευκαιρία να αναπτύξει τις ιδέες της, με δεδομένη την ανυπαρξία πολεοδομικού σχεδιασμού για πολλές δεκαετίες. Είναι ενδεικτικό ότι οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις χωροθετήθηκαν χωρίς να έχει προηγηθεί ένα master plan, και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις με προκλητική παραβίαση του Ρυθμιστικού της πρωτεύουσας. Κατασκευάστηκαν χωρίς πρόβλεψη για την «επόμενη ημέρα» και με το Ελληνικό να αντιμετωπίζεται ως... «χωματερή» για γήπεδα που ήταν ανεπιθύμητα σε άλλες περιοχές.
Παρά τη μόνιμη απέχθεια των εκάστοτε κυβερνώντων για το σχεδιασμό του χώρου, υπάρχουν αρκετές ομάδες πολεοδόμων που δραστηριοποιούνται, και μάλιστα με επιτυχία, εκτός συνόρων. Αναφέρουμε ενδεικτικά το γραφείο Γιώργου Αραχωβίτη και Λιάνας Μπόμπου, καθώς και την ομάδα του Αντώνη Νουκάκη και της Μπούκης Μπαμπάλου, που έχουν πρωτεύσει σε διεθνείς διαγωνισμούς για σχεδιασμό και ανάπλαση τμημάτων πόλεων στο εξωτερικό. Υπάρχουν επίσης αξιόλογα στελέχη με θητεία σε θέσεις διοίκησης, όπως η Αυγή Μαρκοπούλου, που ήταν στην ομάδα του Αντώνη Τρίτση. *
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire