Ο εκβιασμός του 2004 και οι σημερινοί ανεύθυνοι

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

Το μυστικό παζάρι τότε και σήμερα

Του Άριστου Μιχαηλίδη

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ καμιά αμφιβολία ότι ήταν του Τάσσου Παπαδόπουλου η απόφαση για αποδοχή επιδιαιτησίας, χρονοδιαγραμμάτων και πολυμερούς διάσκεψης το Φεβρουάριο του 2004, δηλαδή τη διαδικασία που οδήγησε στο Μπούργκενστοκ και στην επιβολή του χυδαίου δοτού σχεδίου λύσης Ανάν. Αυτός ήταν ο Πρόεδρος, αυτός είχε την ευθύνη κι αυτός όφειλε να αποτρέψει τις εξελίξεις. Εξάλλου κι ο ίδιος παραδέχτηκε ότι κρίνοντας από το αποτέλεσμα, ήταν λάθος η αποδοχή. Αλλά, όταν απομονώνεται αυτό το γεγονός από τους πολιτικούς ταγούς, για να απαλλαγούν οι ίδιοι από τις δικές τους ευθύνες, περασμένες και σημερινές, τότε πρόκειται για επικίνδυνη ευθυνοφοβία και διαστρέβλωση της ιστορίας και όταν μάλιστα πρόκειται για τόσο πρόσφατα γεγονότα, είναι προσβλητικό για όλη την κυπριακή κοινωνία. Οι λεπτομέρειες για όσα έγιναν στη Νέα Υόρκη (9 - 13 Φεβρουαρίου) περιγράφονται λεπτό προς λεπτό, με μαρτυρίες και ντοκουμέντα, στο βιβλίο των Κώστα Βενιζέλου, Μιχάλη Ιγνατίου και Νίκου Μελέτη, «Σχέδιο Ανάν - Το μυστικό παζάρι - Οι 129 ημέρες που συγκλόνισαν τον ελληνισμό». Ξαναδιαβάζοντας αυτές τις σελίδες της πρόσφατης ιστορίας μας, για να φρεσκάρουμε τη μνήμη μας, μετά τη συζήτηση που ξέσπασε, σκεφτόμαστε ότι είναι τουλάχιστον πολιτική μικροψυχία να συγκρίνει κανείς τα σημερινά γεγονότα με εκείνα του 2004, για να δικαιολογεί τις σημερινές εξελίξεις.
Στη Νέα Υόρκη, ο Τάσσος Παπαδόπουλος πήγε τότε συνοδευμένος από τους Δημήτρη Χριστόφια, Νίκο Αναστασιάδη, Γιαννάκη Ομήρου και Γλαύκο Κληρίδη, με τους οποίους βρισκόταν σε διαρκή σύσκεψη για όσα συνέβαιναν. Όταν μάλιστα έδωσε θετική απάντηση στους όρους Ανάν (επιδιαιτησία κ.λπ.) διαβουλεύθηκε μαζί τους, καθώς και με Σημίτη, Παπανδρέου, Καραμανλή και Μολυβιάτη. Όλοι ανεξαιρέτως κι ο ίδιος ο Τάσσος («άλλοι με ενθουσιασμό και άλλοι με επιφυλάξεις», όπως καταθέτει ο ίδιος στο βιβλίο) συμφώνησαν ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή παρά να δεχτεί τους όρους Ανάν, ο οποίος απειλούσε ότι σε διαφορετική περίπτωση θα τερματίσει κάθε πρωτοβουλία του για το Κυπριακό και θα καταγγείλει τους Ελληνοκύπριους. Οι μόνοι που διαφώνησαν ήταν οι διπλωμάτες Τζιωνής και Μαυρογιάννης.
Το βράδυ πριν από την επίδοση της απάντησης, ο Τάσσος δεν κοιμήθηκε καθόλου. Αρχηγοί κυβερνήσεων, η ΕΕ (Σολάνα, Φερχόιγκεν) και πολλοί άλλοι του τηλεφωνούσαν ο ένας μετά τον άλλο, άλλοι για να του υποδείξουν ευγενικά και άλλοι για να τον απειλήσουν, ότι πρέπει να δεχθεί. Είχαν κινητοποιηθεί όλη νύκτα από τον περιβόητο Άλβαρο ντε Σότο. Κι από την άλλη, η Άγκυρα είχε ενημερώσει τη Γραμματεία του ΟΗΕ, ότι αν ο Ντενκτάς απορρίψει τις προτάσεις θα τον αντικαταστήσει αμέσως. Είχαν εκεί έτοιμο τον Ταλάτ. Στην Κύπρο είχε ξεκινήσει πόλεμος με τις πληροφορίες που έφταναν...
Ολόκληρα βιβλία γράφονται για εκείνη την κατάσταση, που δεν μπορεί να αποδοθεί σ’ ένα σύντομο άρθρο. Η ουσία είναι ότι ο Παπαδόπουλος πήγε στη Νέα Υόρκη για να διαχειριστεί το αποτέλεσμα της πολιτικής του Γλαύκου Κληρίδη και όχι της δικής του. Αυτή είναι η πολύ μεγάλη διαφορά με όσα συμβαίνουν σήμερα. Αλλά, όπως και να ’χει, είναι δυνατόν να επαναλαμβάνονται σήμερα τα ίδια λάθη; Δεν έγινε μάθημα στην ηγεσία μας ο εκβιασμός του 2004 και αυτοπαγιδεύεται στο ίδιο σενάριο; Κι αν ο Τάσσος δεν μπόρεσε να το αποτρέψει τότε, ποιος θα το κάνει σήμερα;
aristosm@phileleftheros.com