Κινδυνεύει η κυπριακή οικονομία ;

Απόκλιση - εφιάλτης για οικονομία

Σενάρια για άνοδο της ανεργίας στο 8,0% 

και του ελλείμματος έως και στο 6,0% 

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Σενάρια για πλήρη δημοσιονομική απόκλιση από τους στόχους που έθεσε η Κυβέρνηση για την διετία 2011 - 2012 περιλαμβάνονται σε εσωτερικό έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών που ετοίμασε το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης ως αποτέλεσμα της επίσκεψης κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που βρέθηκε στην Κύπρο κατά τη διάρκεια του Μαρτίου.
Ειδικότερα, όπως εξηγείται στο έγγραφο, το δημοσιονομικό έλλειμμα παρόλο που κατά τη διάρκεια του 2010 παρουσίασε βελτίωση με τον περιορισμό του στο 5,3% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με 6,0% το 2009 αυτό αποτέλεσε περισσότερο το αποτέλεσμα προσωρινών παραγόντων, όπως η καταβολή αυξημένου μερίσματος από την Κεντρική Τράπεζα και την Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου, καθώς επίσης το κέρδος από την ανταλλαγή επιτοκίου. Ως εκ τούτου, στο έγγραφο τονίζεται πως για το 2011 το έλλειμμα αναμένεται να κυμανθεί γύρω στο 6,0% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με τον στόχο της Κυβέρνησης για έλλειμμα κάτω του 4,5% για το τρέχον έτος και για περαιτέρω μείωση του κάτω του 3,9% κατά τη διάρκεια του 2012. Συγκεκριμένα, τα έσοδα κατά το πρώτο δίμηνο του 2011 που αποκλίνουν από τις προβλέψεις κατά €85 εκατ., αλλά και η επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης των δαπανών κυρίως των κεφαλαιουχικών και των πληρωμών του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων με ρυθμούς της τάξης του 19,0% και 11,0%, αντιστοίχως, επιδείνωσαν το δημοσιονομικό ισοζύγιο. Εξάλλου, στο έγγραφο γίνεται αναφορά στις πρόσφατες αποφάσεις της Κυβέρνησης για στήριξη των Κυπριακών Αερογραμμών και του προσωπικού της Εurocypria, καθώς επίσης την απόφαση της Κυβέρνησης για παραχώρηση αντισταθμιστικών μέτρων προς τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, εξελίξεις που αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά τις προοπτικές του δημοσιονομικού ισοζυγίου. Από τα σενάρια που αναγράφονται στο εσωτερικό έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών αυξημένη ανησυχία προκύπτει για τον τομέα της αγοράς εργασίας και την πρόβλεψη για εκτόξευση της ανεργίας στο τρομακτικό 8,0% έως το τέλος του τρέχοντος έτους με προοπτική περαιτέρω αύξησης της ανεργίας κατά τη διάρκεια του 2012 εφόσον ο ετήσιος ρυθμός δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας εκτιμάται ότι θα είναι συγκρατημένος. Στο έγγραφο σημειώνεται πως έντονα ποσοστά ανεργίας αναμένεται να παρατηρηθούν στον τομέα των κατασκευών, στους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας και ακόμη στους μακροχρόνια άνεργους. Όπως εξηγείται στο εσωτερικό έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών, με βάση τα συμπεράσματα τεχνοκρατών της Κομισιόν που επισκέφθηκαν την Κύπρο στις 29 30 Μαρτίου και που αναμένεται να κυκλοφορήσουν στην έκθεση της Επιτροπής για τις εαρινές προβλέψεις των οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 13 Μαΐου, για την Κύπρο αναμένεται να γίνεται πρόβλεψη για διαμόρφωση του δημοσιονομικού ελλείμματος ύψους

5,5% τόσο για φέτος όσο και για το 2012. Όπως σημειώνεται στο έγγραφο του Υπουργείου, με τις εξελίξεις αυτές η Κομισιόν ενδεχομένως θα προχωρήσει στην εφαρμογή των επόμενων σταδίων της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για την Κύπρο που μεταξύ άλλων προνοεί την ετοιμασία σύστασης που θα απαιτεί τη λήψη μέτρων εντός δύο μηνών και μετά επιβολή κυρώσεων.

Μέτρα τώρα

Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από το έγγραφο είναι ότι απαιτείται η άμεση υλοποίηση ενός τολμηρού και αξιόπιστου οικονομικού προγράμματος που να διασφαλίζει την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, την ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση της όλης εικόνας της Κύπρου σε σχέση με τους κινδύνους που προκύπτουν από το μεγάλο μέγεθος και την έκθεση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος στην ελληνική οικονομία. «Σε αντίθετη περίπτωση η Κύπρος θα παρουσιάσει αστάθεια και επιδείνωση των μακροοικονομικών μεγεθών, με δυσμενείς προεκτάσεις στην υλοποίηση του κυβερνητικού προγράμματος και την επίτευξη των οικονομικών και κοινωνικών στόχων της Κυβέρνησης», εξηγείται στο εσωτερικό έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών.

Υποτονική ανάπτυξη 2,5% ενόψει

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Αναφορικά με τον ρυθμό ανάπτυξης οι τεχνοκράτες του Υπουργείου Οικονομικών προβλέπουν ότι τόσο κατά τη διάρκεια του 2011, όσο και κατά τα επόμενα χρόνια θα συνεχίσει να είναι υποτονικός και θα κυμανθεί γύρω στο 2,25%, δηλαδή αισθητά χαμηλότερος σε σύγκριση με το μέσο ρυθμό της δεκαετίας που προηγήθηκε της οικονομικής ύφεσης του 2009 και που κυμάνθηκε γύρω στο 4,0%. Όπως σημειώνεται ανασταλτικοί παράγοντες στην πορεία ανάκαμψης της κυπριακής οικονομίας αναμένεται να αποτελέσουν οι ακόλουθοι: ?το μη θετικό κλίμα εμπιστοσύνης στην κυπριακή οικονομία από ξένους και Κύπριους επενδυτές που οφείλεται στη μη αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης για αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων ανταγωνιστικότητας και των δημοσιονομικών προβλημάτων, καθώς και του όλου μεγέθους και έκθεσης του κυπριακού τραπεζικού συστήματος στην ελληνική οικονομία ?η συνεχιζόμενη ανατίμηση του ευρώ έναντι της λίρας Αγγλίας και του δολαρίου Αμερικής, που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών και του τουρισμού ?η παρατηρούμενη αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου ?οι αρνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στο κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των καταναλωτών και των επενδυτών. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, «η προβλεπόμενη επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των δημοσίων εσόδων σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες δεσμεύσεις δαπανών συνεπάγεται σημαντική επιδείνωση του διαρθρωτικού δημοσιονομικού ελλείμματος, εάν δεν ληφθούν μέτρα».