Ο εορτασμός

 Γιάννης Καρτάλης

Αν δεν το γνωρίζατε - που είναι και το πιθανότερο - σήμερα εορτάζεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση η Ημέρα της Ευρώπης. Τιμάται έτσι το γεγονός ότι στις 9 Μαΐου του 1950 ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν καλούσε τη Γαλλία, τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να ενώσουν την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα ως «το πρώτο συγκεκριμένο θεμέλιο μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας».
Εκείνη την ημέρα πλανιόταν η απειλή ενός τρίτου παγκοσμίου πολέμου στον οποίο θα βυθιζόταν για μία ακόμη φορά η Ευρώπη. Ο σπόρος για την Ενωμένη Ευρώπη είχε ριφθεί και το τι ακολούθησε είναι γνωστό σε όλους. Μόνον που εφέτος ο εορτασμός αυτός σκιάζεται από την απειλή να τιναχθεί στον αέρα η ίδια η ευρωπαϊκή ιδέα από τους ανθρώπους εκείνους που όχι μόνον θα έπρεπε να την προστατεύουν, αλλά και να την προωθούν ενεργά. Διότι δεν μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα των χωρών της Συμφωνίας του Σένγκεν, η οποία είχε καθιερώσει την ελεύθερη διακίνηση των πολιτών σε 22 χώρες-μέλη, καθώς και στην Ελβετία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία.

Υποχωρώντας στις πιέσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας (στις δύο δηλαδή ισχυρότερες κοινοτικές χώρες), η σουηδή επίτροπος για τις Εσωτερικές Υποθέσεις πρότεινε (και η Επιτροπή υιοθέτησε την πρότασή της) όταν ένα κράτος αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μαζικής εισόδου λαθρομεταναστών από άλλο κράτος να μπορεί να διενεργεί ελέγχους στα σύνορά του, με την υποχρέωση επίδειξης διαβατηρίων από την «ύποπτη» χώρα.

Αυτό φυσικά αφορά μόνο χώρες όπως η Ελλάδα, οι οποίες έχουν τη γεωγραφική ατυχία να βρίσκονται στις κύριες πύλες εισόδου των λαθρομεταναστών. Και όλα αυτά επειδή ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι έδωσε άδεια στους βορειοαφρικανούς λαθρομετανάστες που είχαν κατακλύσει το νησί της Λαμπεντούζα να κυκλοφορήσουν ελεύθεροι, προκειμένου να απαλλαγεί από την παρουσία τους. Αυτοί βέβαια δεν έχασαν τη λαμπρή ευκαιρία και μετέβησαν στη Γαλλία, εξοργίζοντας τον Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος με τη σειρά του πίεσε την Επιτροπή να λάβει μέτρα για την προστασία της χώρας του, πράγμα το οποίο και πέτυχε σε συνεργασία με την Ανγκελα Μέρκελ.

Αντί λοιπόν να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα θωράκισης των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτι που ζητεί η Ελλάδα εδώ και καιρό, προτιμήθηκε να προστατευτούν απλώς οι ισχυρές χώρες του Βορρά με την κατάργηση της Συνθήκης του Σένγκεν. Ετσι, μετά την απειλή κατά του ευρώ, άλλη μία ευρωπαϊκή κατάκτηση κινδυνεύει να ακυρωθεί, τινάζοντας στον αέρα τις προσπάθειες για την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Μια ενοποίηση η οποία αποτέλεσε και το όραμα του Ρομπέρ Σουμάν, την πρόταση του οποίου εορτάζουμε αύριο.

Διαπιστώνεται έτσι ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες σήμερα στερούνται παντελώς του ευρωπαϊκού αυτού οράματος που είχε εκθρέψει τους προκατόχους τους. Το όραμα αυτό (δηλαδή η αλληλεγγύη και η συνεργασία μεταξύ των χωρών-μελών με στόχο την περαιτέρω σύγκλιση και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση) έχει αντικατασταθεί από τη σύγκρουση μεταξύ βορείων και νοτίων χωρών. Ετσι τα σοβαρά προβλήματα που εμφανίζονται, όπως είναι αυτό της λαθρομετανάστευσης ή της οικονομικής ύφεσης, δεν αντιμετωπίζονται με την επίδειξη φιλοευρωπαϊκού πνεύματος, αλλά με την επικράτηση της γνώμης του ισχυροτέρου.

B, 8-5-2011