Απαξίωση του πολιτικού συστήματος και στην Κύπρο

ΕΚ ΤΩΝ ΕΣΩ

Αναπαράγοντας θλιβερή εικόνα

Του Κώστα Βενιζέλου

Η ΑΠΟΧΗαπό τις εκλογές των πολιτών, η απαξίωση του πολιτικού συστήματος, έχει πολλές φορές εξηγηθεί ως φαινόμενο, που δεν είναι κυπριακό αλλά ευρωπαϊκό, παγκόσμιο. Και στη δική μας περίπτωση, η αποστασιοποίηση από την πολιτική είναι αποτέλεσμα της απογοήτευσης για το πολιτικό σύστημα. Είναι αποτέλεσμα της ισοπέδωσης του πολιτικού λόγου και η ανάδειξη της προσωπικής προβολής. Στις εκλογές των τελευταίων χρόνων οι προσωπικές εκστρατείες υπερσκιάζουν αυτές των κομμάτων. Οι δαπάνες με τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς έχουν εκτοξευθεί σε αμύθητα ποσά, εν μέσω κρίσης και δικαίως για κάποιους υποψηφίους εγείρεται θέμα για τις πηγές χρηματοδότησής τους. Και για τις εξαρτήσεις που δημιουργούνται… Πλην των κορυφαίων στελεχών -και όχι πάντα- που εργάζονται για την άνοδο των κομμάτων, στα υπόλοιπα επίπεδα, η πλειοψηφία των υποψηφίων μάχεται για την επικράτηση έναντι του αντιπάλου στο ίδιο το κόμμα… Όσο τα κόμματα δεν αποβάλλουν τον παραγοντισμό, την πελατειακή σχέση και τη ρουσφετολογία, θα διαιωνίζεται η ίδια κατάσταση. Αδιαφάνεια, αναξιοκρατία, ασυδοσία, διαπλοκή.
Τα σκάνδαλα δεν είναι περιστασιακά αλλά συνιστούν δομικά συστατικά ενός πολιτικο-κομματικού συστήματος, το οποίο τα αναπαράγει για να μπορέσει να αντέξει. Είναι το δικό του οξυγόνο και με αυτό συντηρείται και η πελατεία του. Οι προεκλογικές ρητορικές και μπαλκονάτες εξαγγελίες για «πιο δίκαιη κοινωνία», για «ισονομία», λαμβάνονται όλο και λιγότερο υπόψη από τους πολίτες και διευρύνουν το χάσμα. Ευχολόγια και ηθικολογίες παραπέμπουν σε προηγούμενα χρόνια, σε χαμηλοβλεπούσες των κατηχητικών και ποτέ στις πραγματικότητες της πολιτικής αρένας. Μετεκλογικά θα σπεύσουν όλοι να δηλώσουν πως «έλαβαν το μήνυμα των πολιτών». Κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει εξηγήσει πώς θα αντιμετωπίσει αυτή την απαξίωση των πολιτών. Ούτε και υπήρξε αποτελεσματική εξήγηση για τους τρόπους αντιμετώπισης των φαινομένων διαφθοράς. Η αδιαφάνεια στα οικονομικά των κομμάτων, η συγκάλυψη σκανδάλων, η πολιτικοποίηση της διαπλοκής, η ανοχή στη λογική της πελατειακής σχέσης, που συντηρεί τη ρουσφετολογία, δημιουργούν μια παγκομματική συναίνεση. Επικρατεί μια σιωπή, η οποία βολεύει τους περισσότερους. Η σχέση με τον πολίτη στηρίζεται σε αυτή τη λογική, λες και η ψήφος αγοράζεται και πωλείται. Κι όμως είναι η υπέρτατη έκφραση συμμετοχής στη Δημοκρατία. Και επειδή η πελατειακή σχέση δεν περιορίζεται μόνο στο κομματικό και πολιτικό πεδίο, αλλά επεκτείνεται σε όλη την κοινωνία απειλώντας επικίνδυνα τον κοινωνικό ιστό, η σιωπή είναι ενοχή. Αλλά και η συμμετοχή σε ένα παιχνίδι που συντηρεί σε ένα πολιτικό σύστημα την ανεπάρκεια και την πελατειακή σχέση, υπονομεύει τη δημοκρατία. Τα δημοκρατικά ελλείμματα δεν καλύπτονται με αυτές τις προσεγγίσεις και την ανεξήγητη ανοχή σε τέτοια διαχρονικά φαινόμενα.