Ελλάδα - Η νέα εποχή της Εθνικής Βιβλιοθήκης

Η είδηση ότι η πρώτη τη τάξει βιβλιοθήκη της χώρας ανοίγει διαύλους επικοινωνίας με το κοινό -με εκδηλώσεις, εκθέσεις και εξωστρεφή επικοινωνιακή στρατηγική- έτυχε θερμής υποδοχής. Ιθύνοντες νόες αυτής της προσπάθειας είναι το νέο εφορευτικό συμβούλιο της Βιβλιοθήκης. με προεξάρχοντες τον πρόεδρό του, Χαράλαμπο Μουτσόπουλο, και την αναπληρώτρια διευθύντριά της, Αντωνία Αράχωβα.  

 

Μικαέλα Θεοφίλου  

ΦΩTOΓΡAΦIEΣ: ZΩΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗ

Η αίσθηση που είχαμε για το εμβληματικό αιωνόβιο κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης από την «τριλογία» της οδού Πανεπιστημίου ήταν ότι πάντα ήταν «αεροστεγώς κλεισμένο» προς το κοινό. Ενα μαυσωλείο. Ενα ησυχαστήριο βιβλίων. Οχι όμως πια.

Αναγνωστήριο. Εκεί γίνονται πια εκδηλώσεις, ανοιχτές στο κοινό.

«Για μένα η βιβλιοθήκη ήταν ο πρώτος μου εργασιακός χώρος. Το 1994 μάλιστα ως αναγνώστρια, συγκέντρωνα υλικό για τη διατριβή μου. Τότε λοιπόν ζητούσαν φιλόλογο με μια σύμβαση ορισμένου χρόνου», θυμάται η κ. Αράχωβα. Και επειδή ουδέν μονιμότερον του προσωρινού, πέρασαν τα χρόνια, και -ευτυχώς- εντάχθηκε στο δυναμικό της Βιβλιοθήκης.
«Ελειψα για λίγο με απόσπαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες όπου και πάλι ασχολήθηκα με πολιτιστικά θέματα και επέστρεψα με το νέο διοικητικό συμβούλιο που ορίστηκε τον Ιούνιο του 2011». Μετά πραγματοποιήθηκε η επιλογή του νέου γενικού αναπληρωτή διευθυντή και στο πρόσωπό της βρέθηκε ο κατάλληλος άνθρωπος. Ετσι φέτος και έπειτα από πολλά χρόνια, ο ψυχρός για το κοινό χώρος μάς προσκαλεί να τον επισκεφτούμε, να τον νιώσουμε, να γίνουμε κομμάτι του.
«Ο ρόλος της βιβλιοθήκης είναι ένας ζωντανός οργανισμός και γι' αυτό πρέπει να είναι ανοιχτή προς το κοινό». Με το νέο δ.σ. που αποτελείται από διακεκριμένες πανεπιστημιακές προσωπικότητες, «συμπορευόμαστε ως προς τη φιλοσοφία αυτής της ανοιχτότητας. Ο πρόεδρος έχει περάσει χρόνια σε βιβλιοθήκες και έτσι ήταν μονόδρομος το άνοιγμα της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Γι' αυτό ξεκινήσαμε τις δράσεις με σκοπό το κοινό να θεωρήσει φιλόξενο το χώρο της».

Σύγχρονη. Η Αντωνία Αράχωβα εκφράζει τη νέα εποχή της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Στο πλαίσιο αυτό, τον Νοέμβριο οργανώθηκε η εκδήλωση «Ποίηση και κρίση» σε ένα κατάμεστο αναγνωστήριο όπου οι ποιητές Νάνος Βαλαωρίτης, Τίτος Πατρίκιος και Παυλίνα Παμπούδη συνομίλησαν με τους έγκριτους οικονομολόγους Γιάννη Βαρουφάκη και Χαρίδημο Τσούκα. Εναν μήνα μετά έγινε η απονομή του βραβείου εξαίρετης πανεπιστημιακής διδασκαλίας από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στον καθηγητή Βιοφαρμακευτικής - Φαρμακοκινητικής Παναγιώτη Μαχαίρα. Ενώ, την περίοδο των γιορτών οργανώθηκε χριστουγεννιάτικη γιορτή μέσα στη Βιβλιοθήκη για τα παιδιά παρουσία του Λυκείου Ελληνίδων.
Ολα αυτά βέβαια δεν έγιναν χωρίς αντιδράσεις. «Είναι σύγκρουση δύο διαφορετικών νοοτροπιών. Αυτής της εσωστρέφειας, των κλειστών ιδρυμάτων που περιχαρακώνονται πίσω από μικροπρεπείς συμπεριφορές και εκείνης που θεωρεί τη βιβλιοθήκη αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας και κυριαρχεί σε όλες τις βιβλιοθήκες του εξωτερικού. Εμείς θα κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση», τονίζει η κ. Αράχωβα και συνεχίζει: «Γι' αυτό έχουμε συνάψει πρωτόκολλα συνεργασίας με πολιτιστικούς φορείς».

Συνέργειες. Τα πολύτιμα βιβλία και χειρόγραφα θα αποκαλύπτουν τους θησαυρούς 

τους παράλληλα με τις εκδηλώσεις.

Οι κρυμμένοι θησαυροί
Οση ώρα συζητάμε, παρατηρούμε το γραφείο της. Ισορροπεί περίτεχνα μεταξύ αίγλης και εγκατάλειψης. «Σκοπεύουμε όμως να τον ανακαινίσουμε με τη βοήθεια χορηγών». Ο χώρος αυτός υπάρχει από τότε που ιδρύθηκε η βιβλιοθήκη, το 1903. Στους τοίχους κρεμασμένα τα πορτρέτα όσων διετέλεσαν από τότε διευθυντές, ενώ στις στιβαρές βιβλιοθήκες φυλάσσεται το μεγαλύτερο μέρος των πολύτιμων βιβλίων, αρχέτυπα και παλαίτυπα.
Από τα παλαιότερα και τους μεγαλύτερους θησαυρούς είναι το Τετραευαγγέλιο. «Πρόκειται για βυζαντινό κειμήλιο χειρόγραφο του 10ου αιώνα με 285 περγαμηνά φύλλα άριστης ποιότητας από τη Μονή Δούσικου στη Θεσσαλία». Αυτό μαζί και με άλλα κειμήλια, όπως η Χάρτα του Ρήγα και το Σύνταγμα της Ελλάδας θα εκτίθενται στο κοινό.

Εκδηλώσεις. Στις 17 Μαρτίου οργανώνεται εκδήλωση με θέμα «Ποίηση και Εξουσία».

«Οι θησαυροί είναι για να ανοίγονται στο κοινό. Κάτι δεν υπάρχει αν δεν το ξέρουν οι άλλοι», αυτή είναι η νέα βασική αρχή του εφορευτικού συμβουλίου. Θησαυροί είναι όμως και αυτοί που βρέθηκαν παραπεταμένοι σε υπόγεια και διαδρόμους: Από τα έπιπλα-γραφεία του Σουρή και του Ροΐδη (διατέλεσαν έφοροι της βιβλιοθήκης) μέχρι χαρακτικά του Γκιστάβ Ντορέ. «Ολα αυτά είναι κληρονομιά του ελληνικού λαού. Εμείς τα καταγράψαμε και φωτογραφικά και είναι θέμα παιδείας και σεβασμού στην Ιστορία να επανατοποθετήσουμε αυτά τα κληροδοτήματα στη θέση τους».
Στη νέα προοπτική που διαφαίνεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη είναι και η σύνδεση των βιβλίων με την πραγματικότητα. «Οπως με το βιβλίο Flora Graeca για τα ελληνικά φυτά. Στον κήπο, που μετατρέψαμε με τους Atenistas από βρόμικο πάρκινγκ σε ανοιχτό πάρκο με λουλούδια, παγκάκια και δωρεάν ασύρματο Internet, θα γίνονται και δράσεις για τα παιδιά από την άνοιξη. Εκεί θα βρείτε κάποια από αυτά τα φυτά με πληροφορίες από τον κήπο».

Αποκατάσταση. Μία από τις προτεραιότητες είναι η μέσω πολιτιστικών χορηγιών

αποκατάσταση του νεοκλασικού που χτίστηκε το 1903.

Αυθόρμητα ρωτάμε πώς θα συνδυαστεί αυτή η ειδυλλιακή εικόνα με εκείνη των άστεγων που έχουν βρει καταφύγιο ακριβώς έξω από τη Βιβλιοθήκη; «Εχω στείλει προσωπικά έγγραφο στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, για να ληφθούν μέτρα. Γνωρίζω πως και η κ. Διαμαντοπούλου, η οποία έχει σημαντική συμβολή στην ανανέωση της βιβλιοθήκης, έχει στείλει έγγραφο στον κ. Παπουτσή και ο Πρόεδρος μας στον πρωθυπουργό. Εμείς ζητήσαμε 24ωρη φύλαξη της βιβλιοθήκης, αλλά η απάντηση δεν μας ικανοποίησε γιατί θα έπρεπε να προσλάβουμε ιδιωτική ασφάλεια. Το θέμα είναι ύψιστης σημασίας και η ασφάλεια της βιβλιοθήκης προτεραιότητα».
Στους υπόλοιπους ορόφους του κτιρίου θα βρει κάποιος το τμήμα χειρογράφων και τη γραμματεία. «Οι χώροι είναι περιορισμένοι, όμως στη μελέτη αποκατάστασης του κτιρίου για την οποία ο πρόεδρος έχει κάνει έκκληση προς χορηγούς μέσω ΕΣΠΑ, κάποιοι χώροι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά όπως για προβολή ταινιών ή κάποιες δράσεις». Κάπως έτσι μια νέα για την Ελλάδα βιβλιοθηκονομική κουλτούρα γεννιέται: «Οι Ελληνες δεν έχουμε αποκτήσει ακόμη βιβλιοθηκονομικό ήθος. Δεν αισθανόμαστε τη βιβλιοθήκη έναν οικείο χώρο ενταγμένο στην καθημερινότητα μας. Πιστεύουμε πώς ότι έχει μέσα πρέπει να φυλακίζεται σαν έκθεμα μουσείου. Εμείς είμαστε εδώ για να διευκολύνουμε τη ζωή του αναγνώστη. Να δει τον χώρο σαν σημείο συνάντησης. Εντευκτήριο γνώσεων. Τότε θα έχει μπει στη ζωή του πολίτη η Εθνική Βιβλιοθήκη», καταλήγει η κ. Αράχωβα.

Κειμήλια. Στο γραφείο της φιλοξενούνται θησαυροί των γραμμάτων.

Κειμήλια. Στο γραφείο της φιλοξενούνται θησαυροί των γραμμάτων.


Πηγή: www.ethnos.gr
Δημοσιεύτηκε στις 30/01/2012