Κύπρος : Η Γενική Ελέκτρια αποκαλύπτει τη διαφθορά

Φαγοπότι με δημόσια έργα

Γιωρκάτζη: 15 χρόνια έκαναν πάρτι. Έκθεση-βόμβα στη Βουλή

 

ΤΟΥ ΒΑΣΟΥΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Με στημένες προσφορές εργοληπτικές εταιρείες κέρδιζαν προσφορές για έργα του Δημοσίου, όπως προκύπτει από έκθεση-βόμβα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Στην έκθεση, η οποία στάληκε στη Βουλή, αναφέρεται ότι από τους ελέγχους της Ελεγκτικής Υπηρεσίας κατά τα τελευταία 15 χρόνια προέκυψαν σοβαρές ενδείξεις για έλλειψη υγιούς ανταγωνισμού σε αρκετές περιπτώσεις προσφορών. Προέκυψε επίσης ότι σε κάποιες από τις πιο πάνω περιπτώσεις οι προσφορές κατακυρώθηκαν σε ψηλές τιμές, αλλά δεν μπορούσαν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, επειδή οι εκτιμήσεις που ετοίμαζε το Τμήμα Δημοσίων Έργων δεν ήταν αξιόπιστες.
Πιο αναλυτικά, το 1997 το Τμήμα υιοθέτησε την εισήγηση της Ελέγκτριας και ετοίμασε μια πρότυπη μεθοδολογία των εκτιμήσεων. Δημιουργήθηκε μια τράπεζα τιμών μονάδων των εργασιών χρησιμοποιώντας ως βάση δεδομένων προσφορές «υπεράνω πάσης υποψίας». Με βάση τις τιμές αυτές, οι μελετητές μπορούσαν να υπολογίζουν την κοστολόγηση νέων έργων και ετοίμαζαν αντικειμενικές εκτιμήσεις δαπάνης πριν από την προκήρυξη των προσφορών.
Αυτό το μοντέλο όμως εγκαταλείφθηκε ξαφνικά και χωρίς επαρκή αιτιολόγηση πριν μερικά χρόνια. Όπως αναφέρει η Χρυστάλλα Γιωρκάτζη στην έκθεσή της, εντελώς τυχαία τον Μάιο του 2009, από δειγματοληπτικό έλεγχο εκτιμήσεων δαπάνης οδικών έργων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, διαπιστώθηκε ότι το Τμήμα Δημοσίων Έργων δεν ακολουθούσε την πιο πάνω διαδικασία. Παρατηρήσαμε, αναφέρει η Ελέγκτρια, ότι καταργήθηκε η Τράπεζα Τιμών και σταμάτησε η χρήση των στοιχείων της (Τράπεζας) για την ετοιμασία των εκτιμήσεων.
Από την πλευρά του, το Τμήμα Δημοσίων Έργων ενημέρωσε την Ελέγκτρια ότι υιοθέτησε υπαλλακτική διαδικασία σύμφωνα με την οποία οι εκτιμήσεις δαπάνης ετοιμάζονται με βάση τις τιμές προσφορών που περιλαμβάνονται σε επιλεγμένες εκθέσεις αξιολογήσεις οδικών έργων. Το Τμήμα διατύπωσε επίσης την άποψη ότι η διαδικασία που ακολουθείται είναι μέσα στα πλαίσια της συμφωνίας του Τμήματος με την Ελεγκτική Υπηρεσία.
Ωστόσο, η Ελεγκτική Υπηρεσία «έχει επιφυλάξεις αναφορικά με το κατά πόσον η διαφοροποιημένη διαδικασία ετοιμασίας των εκτιμήσεων που υιοθέτησε το Τμήμα, του επιτρέπει να εξάγει ασφαλή συμπεράσματα και να εντοπίζει περιπτώσεις που δεν λειτουργεί υγιής ανταγωνισμός». Η κ. Γιωρκάτζη, επικαλούμενη το θέμα της τιμολόγησης των προσφορών έργων περιοδικής συντήρησης δρόμων για τα έτη 2007-2009, σημειώνει ότι οι τιμές των περισσότερων προσφορών που κατακυρώθηκαν ήταν ψηλότερες από τις τιμές των εκτιμήσεων με αποτέλεσμα να παρατηρείται δυσκολία στην αξιολόγηση και διερεύνηση της λογικότητας των τιμών των προσφορών.

Φούσκωναν και την τιμή της ασφάλτου Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΛΕΓΚΤΡΙΑ, η τέως υπουργός Συγκοινωνιών, ο διευθυντής Δημοσίων Έργων και το Συμβούλιο Προσφορών του Υπουργείου Συγκοινωνιών, δακτυλοδείχνουν κατασκευαστές ασφάλτου για δημιουργία καρτέλ και στημένες προσφορές κατά την περίοδο 2007-2009. Το θέμα ξεκίνησε ύστερα από επιστολή του Συμβουλίου Προσφορών προς τον διευθυντή Δημοσίων Έργων, στην οποία γινόταν αναφορά στο θέμα της τιμολόγησης έργων περιοδικής συντήρησης δρόμων. Το Συμβούλιο αναφέρει ότι αφού έλαβε υπόψη τη σειρά κατανομής των έργων, τον αριθμό των έργων και το συνολικό κόστος των έργων που ανέλαβε ο κάθε προσφοροδότης που διαθέτει εργοστάσιο παραγωγής ασφαλτικού σκυροδέματος, διαπίστωσε ότι η όλη εικόνα δίνει την εντύπωση πως υπάρχει προσυνεννόηση μεταξύ των προσφοροδοτών, με αποτέλεσμα να καταστρατηγείται η έννοια του υγιούς ανταγωνισμού. Το Συμβούλιο προβλημάτισε επίσης το γεγονός ότι συχνά προσφοροδότες συμπράττουν μεταξύ τους και υποβάλλουν προσφορές ως κοινοπραξίες περιορίζοντας περαιτέρω τον ήδη μικρό ανταγωνισμό.
Η Γενική Ελέγκτρια, σε έκθεσή της, σημειώνει ότι κατά το 2008 και μέχρι τον Ιούνιο του 2009, τόσο οι τιμές των προσφορών όσο και οι εκτιμήσεις δαπάνης για προμήθεια και τοποθέτηση ασφαλτικού σκυροδέματος, κυμαίνονταν μεταξύ €60-€70 τον τόνο, ενώ από τον Ιούνιο του 2009 και μετά, οι τιμές μειώθηκαν μέχρι και €40 τον τόνο. Αφού ελήφθησαν υπόψη τα μεροκάματα και τα υλικά, η Ελέγκτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «εδημιουργούντο εύλογες ενδείξεις ότι πριν τον Ιούνιο του 2009, δεν λειτουργούσε υγιής ανταγωνισμός, με αποκλειομένου του ενδεχομένου οι τιμολογήσεις των διαγωνιζομένων να ήταν προϊόν μεταξύ τους προσυνεννόησης». Τις επιφυλάξεις της Ελέγκτριας συμμερίστηκε και ο διευθυντής Δημοσίων Έργων. Εξάλλου η υπουργός Συγκοινωνιών με επιστολή της εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για το ενδεχόμενο προσυνεννόησης.